Գործնական աշխատանք. 31-36-րդ առաջադրանքներ:
30․ Տեքստը վերականգնի՛ր ` նախադասությունները վերադասավորելով:
Այդ քարայրներից ամենամեծը ենթադրաբար հարյուր խորանարդ մետր տարածություն է գրավում: Ռուս տիեզերագնացներն այդ մասին երբեք չեն նշում, և պարզ չէ` չե՞ն տեսել, թե՞ պարզապես «դրա մասին չի կարելի խոսել»: Դեռես 60-ական թվականների սկգբին աստղագետ Կ. Սագանը հայտնեց, որ Լուսնի մակերևույթին հսկայական քարայրներ կան: Եթե Երկրին մոտեցած կամ Երկրի վրա իջած «թոչող ափսեները» հազարավոր մարդիկ տեսնում են, Լուսնի վրա իջած ՉԹՕ-ների մասին միայն աստղանավորդներն ու տիեզերագնացները կարող են վկայել: Ինչ վերաբերում է ամերիկացիներին, մամուլն այնքան է գրել, որ դժվար է որոշել, թե ո՛րն է ճշմարտությունը: Այնտեղ կյանքի համար բարենպաստ պայմաններ կարող եե լինել: Լուսնի հետ կապված առեղծվածները բազմաթիվ են:
- Դեռևս 60-ական թվականների սկզբին աստղագետ Կ. Սագանը հայտնեց, որ Լուսնի մակերևույթին հսկայական քարայրներ կան։
- Այդ քարայրներից ամենամեծը ենթադրաբար հարյուր խորանարդ մետր տարածություն է գրավում։
- Այնտեղ կյանքի համար բարենպաստ պայմաններ կարող են լինել։
- Լուսնի հետ կապված առեղծվածները բազմաթիվ են։
- Եթե Երկրին մոտեցած կամ Երկրի վրա իջած «թռչող ափսեները» հազարավոր մարդիկ տեսնում են, Լուսնի վրա իջած ՉԹՕ-ների մասին միայն աստղագնացներն ու տիեզերագնացները կարող են վկայել։
- Ռուս տիեզերագնացներն այդ մասին երբեք չեն նշում, և պարզ չէ՝ չե՞ն տեսել, թե՞ պարզապես «դրա մասին չի կարելի խոսել»։
- Ինչ վերաբերում է ամերիկացիներին, մամուլն այնքան է գրել, որ դժվար է որոշել, թե ո՛րն է ճշմարտությունը։
31.Տրված նախածանցներով կազմել 3-ական ածանցավոր բառ:
Ան- անտուն, անգույն, անխելք
Ապ- ապօրինի, ապաշնորհ, ապարդյուն
Բաց- բացակա, բացարձակ, բացահայտ
Գեր- գերազանց, գերակտիվ, գերհզոր
Դժ- դժբախտ, դժգոհ, դժկամ
Համ- համակուրսեցի, համամիտ, համագործակցել
Հակ- հակառակ, հակարակորդ, հակասություն
Ստոր- ստորագրել, ստորադաս, ստորերկրյա
Չ-չգրել, չխոսել, չտեսնել
Տ- տգեղ, տհաճ, տկար
Դեր- դերանուն, դերասան, դերակատար
Արտ- արտասահման, արտահանել, արտահայտել
Փոխ- փոխտնօրեն, փոխարինել, փոխանակել
Ենթ-ենթախումբ, ենթավերնագիր, ենթակա
Անդր- անդրադարնալ, անդրադարձ, անդրաշխարհ
32.Տրված վերջածանցներով կազմել 3-ական ածանցավոր բառ;
-ալի- գովելի, ցանկալի, հասկանալի,
-գին- թանկագին, ոսկեգին, արծաթագին
-անի- ընտանի, գեղանի,
-ավուն- կարմրավուն, կապտավուն, դեղնավուն
-յալ- անցյալ, տեսյալ, գործյալ
-ուն- սիրուն, փայլուն, ծաղկուն
-ելի- սիրելի, լսելի, գովելի
-ան-գարնան, աշնան, ձմռան
-անակ- ժամանակ, վայրկյանական, րոպեական
-անոց- ամառանոց, հիվանդանոց, ծաղկանոց
-ոց- դպրոց, փողոց, հյուրանոց
-ուստ- զգեստապահուստ, հագուստ, կացարանուստ
-եստ- արվեստ, զգեստ, պահեստ
-իչ- ուսուցիչ, գրիչ, նկարիչ
-յուն- ցանկություն, ուրախություն, գեղեցկություն
-ստան- Հայաստան, Չինաստան, Վրաստան
-վածք- կառուցվածք, հյուսվածք, դասավորվածք
-ույց- զրույց, ապացույց, հանգույց
-ք-խոսք, միտք, երգք
33. Բառաշարքում գտնել վերջածանցավոր բառերը և ընդգծել ածանցները:
Վայրի, խոհուն— խոհ, մրգատու— մրգա, մականուն, փութկոտ— փութ, մուրացկան— մուրաց, առհավետ, արգելակ, գունեղ— գուն, ոսկեգույն, նվազագույն— նվազա, բանակ, խորք— խոր, միածին, զայրույթ— զայր, դռնակ— դռ, միաբան— միա, իշխան, հարսնացու— հարսնա:
34.Տրված կապակցություններում ընդգծված բառերով փոխաբերական իմաստով բառակապակցություն կազմիր:
Օրինակ՝ մաքուր սրբիչ-մաքուր հոգի
լուսավոր սենյակ – լուսավոր միտք
բարձր սար- բարձր նպատակ
սև գրիչ- սև օր
տափակ տանիք- տափակ հումոր
սուր դանակ- սուր լեզու
ծանր իր- ծանր խոսք
խոր ձոր- խոր միտք
35. Կետերի փոխարեն գրիր ածանցներ:
Օրինակ՝ վազ.- վազք, վազորդ
արմավ.- արմավենի
ուժ.- ուժեղ, ուժեղություն
հարսն.- հարսնացու
տենչ.- տենչանք
գործ.- գործավոր, գործարան
մետաղ.- մետաղյա, մետաղական
խռով.- խռովություն, խռովել
փայլ.- փայլուն, փայլատակել
վերջ.- վերջավոր, վերջնական
հոտ.- հոտավետ
հուր.- հրեղեն
խնձոր.- խնձորենի
36.Լրացրու ա հոդակապ ունեցող բառերի՝
ա. առաջին բաղադրիչները՝ ծննդանվեր, բազմաբնակ, արևածաղիկ, բառախաղ, հյուրատուն, խումբավար:
բ. երկրորդ բաղադրիչները՝ մարդասեր, հացատուն, զարդատուփ, հողագործ, օդաչու, նավավար:
