Posted in Մայրենի, Ընթերցանություն

Ընտելացումից ի վեր շները պատմական դեր ունեն մարդու կյանքում։ Ապրելով մարդու հետ՝ մասնակցել են որսորդությանը, հսկել են տիրոջն ու բնակատեղին։ Աշխարհում շունը լայնորեն ընկալվում է որպես մարդու լավագույն ընկեր, մարդու բարեկամ։Ընտելացումից ի վեր շները պատմական դեր ունեն մարդու կյանքում։ Ապրելով մարդու հետ՝ մասնակցել են որսորդությանը, հսկել են տիրոջն ու բնակատեղին։ Աշխարհում շունը լայնորեն ընկալվում է որպես մարդու լավագույն ընկեր, մարդու բարեկամ։Շներն օգտագործվում են տարբեր ոլորտներում։ Հնուց ի վեր գոյություն են ունեցել մարտական շներ, դրանք նշանավոր են նաև համաշխարհային պատերազմներում։ Ներկայում կան ոստիկանական, ծառայողական՝ մարդկանց հետ գործակցելու և հաշմանդամներին օգնելու համար, և այլ աշխատանք կատարող շներ։Աշխարհում կա շուրջ 500 միլիոն շուն, որոնց 75%-ը թափառող շներն են։ Դրանց հետ կապված խնդիրներն ավելի ընդգծված են զարգացող երկրներում։ Շները հանդիսանում են տարբեր հիվանդությունների կրողներ ու փոխանցողներ[4]։Այժմ ընտանի շներն ապրում են ամենուրեք, որտեղ մարդիկ կան։ Շներն ունեն լավ զարգացած լսողություն, տեսողություն և հոտառություն։ Լավ վազում և լողում են։ Ծնում են 1–2 (երբեմն՝ 12–18) կույր, խուլ և անատամ ձագեր։ Ապրում են 10–12 (16–17) տարի։ Հիմնական և լրացուցիչ կերերն են միսը, շիլան, ոսկորը, ոսկրալյուրը, բանջարեղենը։ Շներին պահում են բներում, ցանացապատ վանդակներում, տներում։Օրինակ մենք ունենք Ալաբայ ցեղատեսակի շուն , որը նաև անվանում են չոբանի շուն։ Նա շատ մեծ է , բայց շատ բարի շուն է ։Նրա անունը Ջեյլո է։Նրա խնամքով զբաղվում է հայրիկս ։ Նրան ամեն օր կերակրում ենք, երբեմն լողացնում ենք, բժիշկը հաճախում է նրա մոտ և կատարում է բոլոր դեղորայքային բուժումները։Մենք նրան շատ ենք սիրում։ Նա մեր ամենալավ ընկերն և ամենալավ պաշտպանն է։

Կից գցում եմ նրա նկարը՝

Image.jpeg
Posted in Մայրենի, Ընթերցանություն

Տեքստային աշխատանք առակի շուրջ

Երկրում կար շատ բարձր և անմատչելի մի լեռ: Մարդիկ կամեցան բնակություն հաստատել նրա վրա, որովհետև լի էր նա ամենայն բարիքով: Սակայն շատ էր դժվարին նրա վրա բարձրանալը, թեպետև ուներ բազում ճանապարհներ: Սրանք, ովքեր նրա վրա բարձրանալու ժամանակ կանգ առան հանգստանալու, սայթաքեցին և ցած գլորվելով հասան մինչև հատակը, իսկ ովքեր չուզեցին դադար առնել, այլ գավազանի օգնությամբ աշխատեցին շարունակել վերելքը, բարձրացան լեռան վրա և հանգիստ կյանք վայելեցին: Այսպես թուլակազմ անարիները մնում են կես ճանապարհին ու կորչում, իսկ հաստատակամները, համբերությունն իրենց նեցուկ ունենալով վեր են բարձրանում ու հասնում նպատակին:

  1. Ընդգծված բառերում տառեր են բաց թողնված: Լարցո’ւ:
  2. Վերնագրի’ր առակը : Մարդիկ ովքեր նպատակասլաց են։
  3. Ո՞ր նախադասության մեջ է ամփոփված առակի գաղափարը: Այսպես թուլակազմ անարիները մնում են կես ճանապարհին ու կորչում, իսկ հաստատակամները, համբերությունն իրենց նեցուկ ունենալով վեր են բարձրանում ու հասնում նպատակին: Առակի գաղապարը այս նախադասության մեջ է։
  4. Առակը քեզ ի՞նչ սովորեցրեց: Առակը ինձ սովորեցրեց , որ համբերատար լինել և շարժվել առաջ։
  5. Առակի ասելիքը խորհուրդի ձևով ձևակերպի’ր: Եթե նպատակ ես դնում քո առջև , մինչև վերջ կատարիր։
  6. Այս գաղափարը հաստատող ասացվածքներ գտի’ր:

Դու հաջողակ ես, հարկավոր է միայն հավատալ դրան:

Երջանիկ է նա, ով կարող է հավատարիմ մնալ իրեն։

Երբեք, երբեք, երբեք, երբեք չհանձնվեք…
Ուինստոն Չերչիլ

Աշխարհի ամենապերճախոս հռետորը հաջողությունն է:
Նապոլեոն Բոնապարտ

Հաջողությունը՝ ահա թե ինչն է ստեղծում Մեծ մարդկանց:
Նապոլեոն Բոնապարտ

Posted in Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկական խնդիրներ

1. Տատիկի ու թոռնիկի տարիքների գումարը 65 է: Քանի՞ տարեկան է նրանցից յուրաքանչյուրը, եթե գիտենք, որ թոռնիկն այնքան ամսական է, որքան տատիկի տարիքն է:

Քանի որ տարին ունի 12 ամիս , եթե երեխսն 5տարեկան է՝

5×12=60

Պատ․՝ տատիկը 60տ․ է , իսկ թոռնիկը 5տ․ է։

2․ Հինգ ընկերուհիները հաղթահարեցին Թեժառույքի վանքի բարձունքը: Աննան Լիայից ավելի շուտ հասավ, բայց Մանեից` ուշ: Մոնիկան Եվայից ավելի շուտ հասավ, բայց Լիայից`ուշ: Ընկերուհիներից ո՞վ վերջինը հաղթահարեց բարձունքը:

Ընկերուհիներից ամենավերջինը բարձրունքը հաղթահարեց Եվան։

Պատ․՝Եվա

3․ Սկյուռը ձմռան համար պահեստավորել էր երկու անգամ ավելի շատ կաղին, քան սունկ: Երբ նա էլի 8 սունկ բերեց, սունկերի ու կաղինների քանակը հավասարվեց: Սկյուռը քանի՞ կաղին էր պահեստավորել:

8×2=16

Պատ․՝16կաղին

4. Մեծ քառակուսու մակերեսի ո՞ր մասն է ստվերագծված:

Քառակուսու 6-րդ , 7-րդ, 10-րդ, 11-րդ մասերն են ստվերագծված։

Подпись отсутствует

5. Որքա՞ն է CD հատվածի երկարությունը՝ արտահայտված սանտիմետրերով, եթե AD=125մմ, AB=25մմ, BC=70մմ:

125մմ-25մմ-70մմ=30մմ

Պատ․՝CD=30մմ

Подпись отсутствует

6. Գտեք հետևյալ պատկերներից մեծի մակերեսը:

1)10×7=70

2)11×7=77

3)77-70=7

Պատ․՝երկրորդ պատկերը ավելի մեծ է

Подпись отсутствует

7.Ճամփորդության ընթացքում Լիլին տուփի մեջ 5 հատ խաչսարդ ու բզեզ էր հավաքել: Քանի՞ խաչսարդ և քանի՞ բզեզ էր հավաքել Լիլին, եթե 34 ոտք էր երևում (մեկ խաչսարդը ունի 8 ոտք, իսկ մեկ բզեզը՝ վեց ոտք):

Քանի որ տուփի մեջ կա ընդամենը հինգ միջատ և խաչասարդը ունի ութ ոտք անում ենք հետևյալ քայլը՝

1)2×8=16

Խաչասարդի ոտքերը տասնվեցն են , հիմա հանում ենք ընդհանուր ոտքերի թվից՝

2)34-16=18

Մնաց 18ոտք , հիմա անում ենք հետևյալը, քանի որ բզեզի ոտքերը 6-ն են՝

3)18:6=3

Պատ․՝երկու խաչասարդ և երրեք բզեզ

Подпись отсутствует

8. Տանը, որտեղ ապրում է կատուն, կա վեց սենյակ: Կատուն կարող է քայլել նշված սլաքների ուղղությամբ: Քանի՞ տարբեր ճանապարհներով նա կհասնի այն սենյակը, որտեղ դրված է ամանով կաթը:

Կատուն կհասնի ամանով կաթին 4 ճանապարհով։

Подпись отсутствует
Posted in Հայրենագիտություն

Ծագումով որտեղից ես

Բարև ձեզ ես Սոֆի Օհանյանը եմ։Ես ապրում եմ Փարաքարում ։Իմ նախնիները նույն պես ապրել են Փարաքարում։Փարաքար գյուղը Հայաստանի Արմավիրի մարզում է գտնվում և Վաղարշապատի տարածաշրջանում։Պեղումների ժամանակ Փարաքար գյուղից 1, 5կմ հեռավորության հյուսիս բլարաշարի վրա հայտնաբերվել են Աշտարակ — մեհյանի ավերակներ, որի մուտքի մոտ գտնվել է արամեական արձանագրության բեկորներ, որը վկայում է, որ այն կառուցել է Արտաշես I ՝ մ․ թ․ ա․ 189-161 թթ․ համայնքում կառուցվաց է Սուրբ Հարություն և սուրբ Մարյամ եկեղեցիները ։Փարաքարը հանդիսանում է Արարատյան դաշտի հնագույն բնակավայրերից մեկը ։Գյուղը անվանել են Փարաքար, որովհետև այստեղ փողաբեր քար ենք ունեցել , դրա համար էլ կոչվել է փարա-քար՝ փող բերող քար։Համայնքի տարածքով անցնում են Երևան-զվարթնոց օդանավակայան, Երևան-Էջմիածին-Արմավիր և Երևան-մերձավան տեղական նշանակության ճանապարները։Այժմ համայնքն ունի երկու միջնակարգ և մեկ հիմնական դպրոց։Համայնքում գործում է երկու մանկապարտեզ, արվեստի դպրոց, սպորտի դպրոց։Նաև ունենք երկու բուժ․ ամբուլատորիա։Փարաքարից իմ դպրոց տևում է 17ր․ պարաքարում ապրում են հայեր, եզդիներ, սիրիայից գաղթած հայեր։Այստեղ բնաքչությունը շատ մեծ է հասնում է մոտ 9000-ի մենք ունենք մեծ հարևանություն։Մենք կարծես մի մեծ ընտանիք լինենք։ Կարծում եմ ,որ հարևան ունենալը հրաշալի է։ Ես սիրում եմ իմ Փարաքարը։

Ինձ դուր է գալիս կապանի բարբառը , որովհետև տատիկս շատ զվարճալի է խոսում այդ բարբառով։

Լըհանդի – հենց այնպես

Հունց ը՞ս – ո՞նց ես

Հինչ ըս անու՞մ – ի՞նչ ես անում

Հաց ը՞ս օտում – ճա՞շ ես ուտում

Օզում ըմ քինիմ տոն – ուզում եմ գնալ տուն

Տեռտակ-մեռտակ խոսե մա – դատարկ բաներ մի խոսիր

Տի պեներ մա ասե – նման բաներ մի ասա

Յոլայ ըք քինում – գոյատևում ենք

Ըռհաթի – ձագար

Եր կաց, քինի հաց պեր – վեր կաց, գնա հաց բեր

Բոլ-բոլ կեր, վըր քըշտանաս – բավականաչափ կեր, որ կշտանաս

Քինի փիչին քըշտեն նստե, թըքաց – գնա, վառարանի կողքին նստիր, տաքացիր

Եկ, տըսնամ՝ հի՞նչ ա տըռած – արի, տեսնեմ՝ ի՞նչ է պատահել

Սա եկա, կըտաս ուրան – սա վերցրու, կտաս նրան

Տու մին-մին լսե մըզ, մին-մին դյուզ պեներ ըք ասում – Դու մեկ-մեկ լսիր մեզ, մեկ-մեկ ճիշտ բաներ ենք ասում

Ակուշկան պեց ըրա, պատա տոնը օդափոխվե – Պատուհանը բաց արա, տունը մի քիչ օդափոխվի

Եվ, վերջապես, բոլորի ամենասիրելի արտահայտությունը՝

Տա լա տի լա, տա լա լա լա – դա այդպես էր, այդպես էլ կա

Posted in Մայրենի, Ընթերցանություն

Պապն ու շաղգամը

Դռան առաջ մի անգամ

Պապը ցանեց մի շաղգամ:

Շաղգամն աճեց,

Մեծացավ.

Պապը քաշեց, քաշքշեց,

Շաղգամն հողից

Չհանեց:

Պապը կանչեց

Տատիկին.

Տատը` պապից,

Պապը` շաղգամից.

Հա’ քաշեցին,

Քաշքշեցին,

Շաղգամը հողից

Չհանեցին:

Տատը կանչեց

Թոռնիկին,

Թոռը` տատից,

Տատը` պապից,

Պապը` շաղգամից.

Հա’ քաշեցին,

Քաշքշեցին,

Շաղգամը հողից

Չհանեցին:

Թոռը կանչեց շնիկին.

Շունը` թոռից,

Թոռը` տատից,

Տատը` պապից,

Պապը` շաղգամից.

Հա’ քաշեցին, քաշքշեցին,

Շաղգամը հողից

Չհանեցին:

Շունը կանչեց

Փիսոյին.

Փիսոն` շնից,

Շունը` թոռից,

Թոռը` տատից,

Տատը` պապից,

Պապը` շաղգամից.

Հա’ քաշեցին,

Քաշքշեցին,

Շաղգամը հողից չհանեցին:

Փիսոն կանչեց

Մկնիկին.

Մուկը` փիսոյից,

Փիսոն` ժնից,

Շունը` թոռից,

Թոռը` տատից,

Տատը` պապից,

Պապը` շաղգամից.

Որ քաշեցին, քաշքշեցին,

Շաղգամը հողից

Հանեցին:

Posted in Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկա

1․ Եթե հայերենի այբուբենը հակառակ հերթականությամբ (ֆ-ից ա) գրենք, ո՞ր տառը կլինի 11-րդը:

39-10=29 , ուրեմն ա տառից հաշված 29-րդ տառը կլինի Ս-ն։

Պատ՝Ս

2. Սեպտեմբերի 10-րդ օրը հինգշաբթի է. շաբաթվա ի՞նչ օր կլինի ամսվա 28-րդ օրը:

Քանի որ սեպտեմբերի 10-րդ օրը հինգշաբթի կլինի

10+7=17 (հինգշաբթի), իսկ դրան հաջորդող հինգշաբթին կլինի 17+7=24(հինգշաբթի),ուրեմն 25-ը կլինի ուրբաթ, 26-ը կլինի շաբաթ, 27-ը կլինի կիրակի, իսկ 28-ը երկուշաբթի։

3. Գտեք 50-ից մեծ այն երկնիշ թիվը, որը պատիկ է 5-ին, և որի թվանշանների գումարը 8 է։

Դա 80 է, քանի որ 80>50, 8+0=8 և 80 թվի գրառումը վերջանում է o-ով, ուստի բաժանվում է 5-ի (80:5=16) Պատ՝80

Սիրելի սովորողներ, 5-ի պատիկ թվերը դրանք այն թվերն են, որնք բաժանվում են 5-ի։

4. Քառակուսու պարագիծը 24 սմ է: Գտեք այդ քառակուսու մակերեսը:

24:4=6 սմ քառակուսու կողմը

6×6=36սմ քառ․ Պատ․՝ 36 սմ

5. Գերանը պետք է սղոցելով բաժանել 10 մասի: Յուրաքանչյուր սղոցումը տևում է 4 րոպե: Քանի՞ րոպեում կավարտվի ամբողջ աշխատանքը:

4×9=36ր

Պատ․՝ 36ր

6.«1+2+3+4+5+6+7+8×9» արտահայտության մեջ գումարման նշաններից մեկը փոխարինիր բազմապատկման նշանով այնպես, որ արտահայտության արժեքը ստացվի 100:

Պատ․՝1+2+3+4+5+6+7+8×9=100

7․Մի երկրում կան միայն 7, 8 և 9 թվանշանները: Քանի՞ եռանիշ թիվ կա այդ երկրում:

Լուշում՝

Այդ երկրում 7 թվանշանով սկսվող եռանիշ թվերի քանակը 9 է՝ 777,778,779,787,789,788,799,797,798:

8 թվանշանով սկսվող եռանիշ թվերի քանակը նույնպես 9 է ՝

888,887,889,877,878,879,897,898,899

9 թվանշանով սկսվող եռանիշ թվերի քանակը նույնպես 9 է՝

999,998,997,987,988,989,977,978,979

3×9=27

Պառ․՝27 հատ եռանիշ թիվ

Posted in русский

Электронное пособие

26-30.10

Первая встреча

Буква „ты”

Учил я одну маленькую девочку Иринушку читать и писать. Была она большая умница. Мы выучили с ней все русские буквы, могли уже читать и писать. Оставалась у нас только одна буква, самая последняя, – буква я”. Я, как всегда, показал Иринушке букву и сказал:

  • А это вот, Иринушка, буква „я”.

Иринушка с удивлением на меня посмотрела и говорит:

  • Ты?
  • Почему „ты”? Я же сказал тебе: это буква „я”.
  • Буква „ты”?
  • Да не „ты”, а „я”.

Она ещё больше удивилась и говорит:

  • Я и говорю „ты”.
  • Да не я, а буква „я”.
  • Не ты, а буква „ты”?

Ну что же с ней делать? Как же ей объяснить, что „я” – это не я, это только буква.

  • Хорошо, – сказал я. – Можешь идти гулять.

На другой день Иринушка пришла на урок, открыла букварь и быстро-быстро прочитала:

  • Тыкову дали тыблоко.
  • Что такое? Какому Тыкову? Какое тыблоко?

Посмотрел я в букварь, а там написано: „Якову дали яблоко”. Вам смешно? Я тоже, конечно, посмеялся. А потом говорю:

  • Яблоко, Иринушка, яблоко, а не тыблоко. Она удивилась и говорит:
  • Яблоко? Так это, значит, буква „я”?
  • Да, правильно. Это буква „ты”, – сказал я радостно.

Конечно, нехорошо, говорить неправду, но если бы я сказал „я”, а не „ты”, может быть, Иринушка так всегда и читала бы вместо „яблоко” – „тыблоко”, вместо „язык” –„тызык”.

А Иринушка теперь уже большая и давно знает все буквы.

1.Найдём в рассказе „Буква „ты” антонимы к словам. Составить предложения с найденными антонимами. 

маленькая-большая, первая-последная, меньше-больше, плохо-хорошо, грустно-весело, правда-неправда, закрыть-открить.

2. Образуйте множественное число

мама-мамы, сад-сады, шкаф-шкафы, стол-столы, студент-студенты, журнал-журналы, рыба-рыбы, подъезд-подъезды, фильм-фильмы, лифт-лифты, комната-комнаты, диван-диваны, кабинет-кабинеты, класс-классы, университет-университеты, ресторан-рестораны, фирма-фирмы, стадион-стадионы, нота-ноты, ваза-вазы, игра-игры, театр-театры.

3/Поставьте существительные во множественное число

Аптека-аптеки., салат-салати., нож-ножи, врач-врачи, шкаф-шкафы., телефон-телефоны., библиотека-библиотекы., журнал-журналы., бабушка-бабушкы, брат-братя, цифра-цифры, ресторан-рестораны , ручка-ручки, карандаш-карандаши.,

Вторая встреча

  1. Выполните интересные задания, найдите ответы. Будьте готовы к обсуждению

2. Прослушайте текст, выберите правильный ответ. Прослушанный текст напишите в блогах. (превратите аудио в текст)

Аня и кошка

У девочке Ане есть кошка.Она очень любет рыбу.У кошки есть котята они любят молоко.Аня очень часто играет скотятами, она делает бантик и тянет ниткой . А маленкие котятки думают что это мышка.

Posted in Հայրենագիտություն

Քարտեզ. քարտեզագրում

Քարտեզները օգնում են մեզ տեղից տեղ փոխադրվել: Գործիքներ, որոնք պատմում են ճշմարտությունն այն աշխարհի մասին, որտեղ ապրում ենք: Քարտեզները գործիքներ են, և արվեստի ու դիզայնի տեսակների պես՝ դրանք էլ ունեն պատմություն և կարող են բացահայտումներ կատարել իրենց ստեղծման ժամանակների մասին: Ամենահաջող քարտեզները թեմատիկներն են, այսինքն կոնկրետ որևէ թեմայի մասին: Գոյություն ունի քարտեզի դիզայնի գեղեցիկ ավանդույթ:

Աշխարհի ամենահին քարտեզը բաբելոնականն է (մ․ թ․ ա․ 6-րդ դար)

Մ․ թ. ա. 6-րդ դարի բաբելոնյան կավե սալիկ-քարտեզում տեղ գտած երեք երկրներից մեկը Հայաստանն է, այսինքն՝ արդեն ավելի քան 2600 տարի է՝ մենք մեր տեղն ունենք աշխարհի ամենահին քարտեզի վրա:

Մեր նախնիների համար աշխարհը մի հողակտոր էր, որի ափերը չորս կողմից ողողված էին ջրով։ Սակայն նրանք չէին սահմանափակվում իրենց իմացածով և շարունակում էին աշխարհը «չափելու» նոր փորձեր կատարել։ Այդ չափումների շնորհիվ ստեղծվում էին քարտեզներ, որոնցից ներկայացնում ենք 10 ամենահները։

Աշխարհի քաղաքական քարտեզ, 2013թ. օգոստոս,  ըստ ԱՄՆ ԿՀՎ-ի (CIA) աղբյուրների

Աշխարհի քաղաքական քարտեզ, 2013թ. օգոստոս, ըստ ԱՄՆ ԿՀՎ-ի (CIA) աղբյուրներիԱշխարհի քաղաքական քարտեզ, 2013թ. օգոստոս, ըստ ԱՄՆ ԿՀՎ-ի (CIA) աղբյուրների

Ինչո՞ւ է հյուսիսը միշտ վերևում

21-րդ դարում, հատկապես, երբ ինչ-որ մեկն ապրում է հյուսիսային կիսագնդում, ընդունված է համարել, որ քարտեզները պետք է ուղղված լինեն դեպի հյուսիս: Այսպես են վարվել մինչև 16-րդ դարը, հետո երբ բոլոր քարտեզները սկսեցին արտադրվել Եվրոպայում, բոլորի համար կենտրոն սկսեց համարվել հենց Եվրոպան:

Աստվածաշնչի համաձայն՝ մեծ ջրհեղեղի ժամանակ տապանից դուրս կյանքի ոչնչացումից հետո Նոյի երեք որդիները (Սեմը, Հաբեթը և Քամը) շարժվեցին տարբեր մայրցամաքներ՝ երկիրը վերաբնակեցնելու և կառավարելու նպատակով: Սեմին բաժին հասավ Ասիան, Քամը գնաց Աֆրիկա, իսկ Հաբեթը՝ Եվրոպա: Ստորև քարտեզի վրա «T»-ն մայրցամաքները իրարից տարանջատող ջրի զանգվածների ամբողջությունն է:

Իսիդոր Սևիլյացի, «Ստուգաբանություն», տպագրվել է Գյունտեր Ցայների կողմից, Աուգսբուրգ, 1472թ.

Քարտեզները ներկայացնում են պատմություններ, այլ ոչ թե փաստեր

Քարտեզները նկարագրում են ժամանակի պատմությունը և մարդկանց ծագումը, նույնիսկ ժամանակակից «Google Earth»-ը մեր ժամանակի տեսողական նշանների և խորհրդանիշների միասնություն է: Այս քարտեզները, ներկայացնում են տեղեկությունների մեծ բաժին, և այն շատերին է հասանելի:

Քարտեզները տարբեր բովանդակություն են ունենում, օրինակ կարող են լինել աշխարհագրական՝

  • աշխարհի քարտեզներ,
  • մայրցամաքների քարտեզներ,
  • երկրների և տարածաշրջանների քարտեզներ

Հանդիպում են նաև այնպիսի քարտեզներ, որտեղ ներկայացված են օգտակար հանածոները, այսինքն որտեղ կա ոսկի, գազ, նավթ որևէ քարի տեսակ և այլն:
Կան մշակութային քարտեզներ, որտեղ երևում են մշակութային կենտրոնները՝ թանգարաններ, թատրոններ, այլ կարևոր մշակութային կենտրոններ:
Գույություն ունեն ծովային քարտեզներ, որտեղ երևում են միայն ջրային տարածքները երկիր մոլորակի:

Կա հատուկ գիտություն՝ քարտեզագրություն, որը օգնում է ճիշտ գծել, կազմել քարտեզները:

Հայաստանի աշխարհագրական քարտեզ՝

Հայաստանի և Արցախի հանրապետության աշխարհագրական քարտեզ

Հայաստանի և Արցախի հանրապետության վարչական քարտեզ, որտեղ երևում են մարզերի բաժանումները և մարզկենտրոնները:

Այժմ google maps ծրագրով կարելի է հեշտությամբ և արագ քարտեզի միջոցով կողմնորոշվել, գտնել որևէ աշխարհագրական կետ, կամ էլ նշել նպատակակետ և այդ քարտեզների օգնությամբ հասնել ցանկալի վայրը հնարավորինս հեշտ ու կարճ տարբերակով:

Դիտեք՝

  1. հոլովակ ՝ ինչպես գծել google maps-ով ցանկալի նպատակակետը տանող ճանապարհը)
  2. այս նյութի աուդիո տարբերակը լսել՝ այստեղ

Առաջադրանք՝ գծիր և տեղադրիր բլոգումդ մեկ նյութի տակ, ուղարկիր իմ էլ փոստին՝ sona-papazyan@mskh.am

  1. Երևան- Գյումրի երթուղին, նկարը տեղադրիր բլոգումդ, գրիր թե քանի կմ է Երևանից Գյումրի ճանապարհը, ո՞ր մարզերով է անցնում, քանի՞ ժամ է տևում մեքենայով այնտեղ գնալը Երևան-Գյումրի ճանաապարը 121կմ․ է։Այնտեղ հասնում ենք 1 ժ․ 57ր․։Այնտեղ հասնում ենք Արագածոտնի մարզի միջով և հասնում ենք Շիրակի մարզ՝ Գյումրի։
  1. Հրազդան-Կապան երթուղին, նկարը տեղադրիր բլոգումդ, գրիր թե քանի կմ է Հրազդանից Գյումրի ճանապարհը, ո՞ր մարզերով է անցնում, քանի՞ ժամ է տևում մեքենայով այնտեղ գնալը։ Հրազդան-Կապան երթուղին տևում է 5ժ․ 59ր․։Այն անցնում է 318կմ․։Այն անցնում է Գեղարքունիքի , Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերով։
  1. Երևան-Շուշի երթուղին, նկարը տեղադրիր բլոգումդ, գրիր թե քանի կմ է Երևանից Շուշի ճանապարհը, ո՞ր մարզերով է անցնում, քանի՞ ժամ է տևում մեքենայով այնտեղ գնալը։ Երևան-Շուշի ճանապարը 330կմ․ է ,այն անցնում է 5 ժ․ 15ր․։Այս ճանապարը անցնում է Գեղարքունիքի մարզով։
  1. Ձեր բնակավայրից մինչև դպրոց երթուղին, նկարը տեղադրիր բլոգումդ, գրիր թե քանի կմ է ճանապարհը, ո՞ր փողոցներով է անցնում, քանի՞ ժամ է տևում մեքենայով այնտեղ հասնելը։ Փարաքար-Մխիթար Սեբաստացի հասնելու համար պետք է անցնել 7կմ․ այնտեղ հասնում ենք 17ր․-ում։Այնտեղ հասնելու համար անցնում ենք Թաիրովը և Արգավանդը։

Մշակումները՝ համացանցից, Khan akademia-այի կայքից

Posted in Մայրենի, Ընթերցանություն

Կոմիտաս

Բեռլինին կոնսերվատորիայի դահլիճում հավաքվել էին միջազգային երաժշտական ընկերության անդամներ՝ ականավոր կոմպոզիտորներ, տեսաբաններ, քննադատներ, երաժշտագետներ Վիեննայից, Փարիզից եւ այլ քաղաքներից: Դասախոսությունն ավարտելու համար խոսքը տրվեց Կոմիտասին:
-Եվ այսպես,- ամբիոնի մոտենալով՝ հանդարտ եղանակով շարունակեց Կոմիտասը,- այս բոլորից հետո հարկավոր է ապացուցել, որ հայ ժողովուրդն ունի իր երգը…Մարդիկ կան, որոնք հայտարարում են, որ հայ երաժշտություն գոյոււթյուն չունի, եւ որ եղածը այլ ժողովուրդների մշակույթի ազդեցությունն է կրում: Մինչդեռ հայկական երաժշտությունն այնքան ազգային է եւ այնքան ինքնուրույն, որչափ նրա լեզուն ու գրականությունը, որովհետեւ յուրաքանչյուր ազգի երաժշտություն ազգի հնչյունական ելևէջներից է սնվում:
Կոմիտասն իր ասածն ապացուցելու համար երգեց հայկական մի եղանակ. այդ եղանակում զգացվում էր տաճկականի ազդեցությունը՝ դողդողուն խաղեր, սակայն երբ նա երկրորդ անգամ կատարեց միևնույնը՝ հեռացնելով օտարամուտը, ապա հայտնվեց երգի բուն մեղեդին՝ անաղարտ բնիկ հայկական հատկանիշներով:
Դահլիճը, մոռանալով երաժշտական խիստ կանոնները, ծափահարեց Կոմիտասին: Հայ երաժիշտը գլխի զուսպ շարժումով ընդունեց ունկնդիրների գոհունակությունն ու ներս հրավիրեց հայ ուսանողներից կազմած իր երգեցիկ խումբը:
Կոմիտասյան ձեռքի վճռական մի շարժում, և ահա Հայաստանից հազարավոր կիլոմետրերով հեռու գտնվող բեռլինյան դահլիճում թնդացին հայ ժողովրդի երգերը…Երգեր, որոնք հզոր էին, ինչպես ինքը՝ ժողովուրդը՛ և պարզ ու ազնիւ, ինչպես դարձյալ ժողովուրդը: Ունկնդիրների մարմնով հաճելի մի սարսուռ անցավ:
Կոմիտասը նստեց դաշնամուրի առաջ՝ որպես անտունի, ու ինքն իրեն նվագակցելով՝ երգեց «Անտունին»…
Ելավ «Անտունին» նրա շուրթերից՝ ոորպես հայ ժողովրդի ողբ…Մռնչաց ծովը հասարակության կիսախուփ աչքերի առաջ, լիզեց ժայռոտ ափերը՝ կուլ տալու նրան, որի տունը փլվել էր, ու գերանները կախվել էին…Քանի՜ անգամ փլվեց հայ տունը, ու քանի՜ անգամ նա նորոգեց գերանները, բայց չար մարդիկ կրկին ավերեցին այն տունը…
Երգն ավարտված էր, սակայն ոչ ոք չսթափվեց, որ ծափահարեր: Կոմիտասը հեռացավ: Ու նոր միայն թնդաց դահլիճը, երերաց ծափահարությունից…
-Չգիտես ինչո՛վ հիանալ. Կոմիտասի ձայնո՞վ, արվեստո՞վ, թե՞ կատարողականությամբ,- բացականչեց երաժշտագետներից մեկը:
Կոմիտասը նորից մոտեցավ դաշնամուրին, եւ դահլիճը լռեց: Բերկրանքը, որ ավելանում էր յուրաքանչյուր հնչյունից հետո, ճիչը, որ խեղդվում էր ունկնդիրների կոկորդում, այլևս հնարավոր չեղավ զսպել, երբ Կոմիտասը երգեց «Մոկաց Միրզան»:
Դահլի՞ճը…Ու՞ր մնաց դահլիճը, Կոմիտասը՝ որպես մոգ, շարժեց երկար մատները դաշնամուրի ստեղների վրա, ու մարդիկ նրա հնչյունների ուժով լողացին տարածության մեջ, հասան Մոկաց աշխարհ, կախարդական մի աշխարհ, ուր բնությունը վեհ է, լեռները՝ վիթխարի, հերոսական…

Posted in Մայրենի
  1. Գտնել տրված բառերի հոմանիշները: /Օգտվե′ք բառարաններից: /

Դուրեկան -հաճելի                                                       հարուստ-ունևոր

Ծառա  -աղախին                                                        hայտնի-ճանաչված

Աջակցել-օգնել                                                        աղքատ-չքավոր

  1. Ինչպե՞ս է կոչվում

Ձիերի խումբը  -երամակ                                             կովերի խումբը -նախիր

Ձկների խումբը -վտառ                                           ուլերի խումբը-հորան

Խոզերի խումբը -բոլուկ                                             ուղտերի խումբը-քարավան

Տրված արմատներով բարդ բառեր կազմի՛ր:

Անուշ                       հեր

Վատ                         խիտ

Սև                            հոտ

Մայր                        մարդ

Անուշահոտ, վատամարդ, սևահեր,

Մրգերը դասավորի՛ր այբբենական կարգով:

Խնձոր-5, տանձ-10, դեղձ-3, ծիրան-6, նարինջ-8, բալ-2, կեռաս-7, սալոր-9, խաղող-4, արքայախնձոր-1:

Ո՞րն է քո ամենասիրած միրգը։ Համացանցից կամ այլ աղբյուրներից կարևոր տեղեկություններ հավաքիր այդ մրգի մասին և ներկայացրո՛ւ բլոգումդ։Գիտնականները պնդում են, որ ձմերուկը հատապտուղ է, բայց այս զարմանալիորեն համեղ մթերքի սիրահարների համար դա այնքան էլ կարեւոր չէ:Արդյոք գիտե՞ք, որ ձմերուկը կարող է օգնել մեծացնել մարդու մտավոր ներուժը: Բանն այն է, որ ձմերուկը В6 վիտամինի հիանալի աղբյուր է համարվում, որը կենսական նշանակություն ունի ուղեղի նորմալ գործունեության համար:Ձմերուկն ունի ջրի շատ բարձր պարունակություն: Ըստ USDA-ի` ձմերուկը 91,5 տոկոսով ջրից է բաղկացած, ինչը նշանակում է, որ այս պտուղը կարող է մարդուն օգնել խուսափել ջրազրկումից:

Լրացուցիչ

Կարող ես նաև հետաքրքիր մեդիագովազդ պատրաստել։

21 հոկտեմբերի․ չորեքշաբթի

Կետադրի՛ր տեքստը։

մի օր կանաչ դաշտում հանդիպեցին հորթն ու ոզնին,

երբ չալ հորթը լիզեց ոզնուն, փուշը ծակեց հորթի լեզուն,

այն ժամանակ ոզնին նրանց ասաց,- ինչ պատահի` մի տար բերանդ

Ի՞նչ կետադրական նշան օգտագործեցիր։ Նշի՛ր։ ստորակետ

Գրի՛ր մեկ բառով։

Եղջերվի կոտոշ-եղջերավոր

արծվի «տուն»—բույն

վզի զարդ—վզնոց

պատյանով դանդաղաշարժ կենդանի—կրիա

խաղողի վազ-վազ

արջի բույն-որջ

ծառի, թփի բարակ ճյուղ-ճյուղ

գայլերի խումբ-վոհմակ

Մեծահասակների օգնությամբ, <<ոտք>> բառի գործածությամբ ուրիշ ժողովրդական օրհնանքներ գտի՛ր։ Մի քանիսն էլ ինքդ հորինի՛ր։

Ուր ոտք դնես, թող կանաչի: Ոտքդ քարին չառնի։Ոտքդ խերով լինի։Հանկարծ ոտքդ չտրորեն։

23 հոկտեմբերի․ ուրբաթ

  1. Առանձնացրո’ւ նույն արմատն ունեցող բառերը:

Ձեռնոց, դռնապան, դրկից, ձեռագիր, ձերբակալել, նախադուռ, դատարկաձեռն, դռնբաց, դրացի, առատաձեռն, ձերբազատվել։

ձեռնոց, ձեռագիր, ձերբակալել, դատարկաձեռն, առատաձեռն, ձերբազատբել։

Դռնապան, նախադուռ, դռնբաց։

դրկից, դրացի։

  1. Գտի՛ր հոմանիշները:

Մառախուղ, մշուշ, մեգ — /ունի 4 տառ/թուխպ

Չունևոր, չքավոր-/ ունի 5 տառ/աղքատ

Մերժել, հերքել -/ ունի 5 տառ/դրժել

արի, քաջ, -/ ունի 4 տառ/ուժեղ

Ի՞նչ են խորհրդանշում այս կենդանիները։

Աղավնի-խաղաղություն

Աղվես-խորամանկություն

Նապաստակ-վախկոտ

Առյուծ-խիզախ

Շուն-հավատարմություն

Էշ-աշխատասիրություն

Ագռավ-չարություն

Մի քանի գրական ստեղծագործություն (առակ, հեքիաթ) հղում նշի՛ր, որը կհաստատի պատասխանդ։Գնդլիկ բոքոնիկ, Չարի վերջը, Առյուծն ու նապաստակը, մեղուն ու աղավնին։

Ո՞րն է քո ամենասիրած կենդանին։ Տվյալ կենդանու մասին հետաքրքիր տեղեկություններ հայթայթի՛ր և հրապարակի՛ր բլոգումդ։

Ես շատ եմ սիրում փոքրիկ շունիկներին։Շունը վայրի կենդանիներից առաջինն է, որին մարդն ընտելացրել է դեռևս քարի դարում՝ շուրջ 12 հզ. տարի առաջ։ Ընտելացման և բուծման ընթացքում ստեղծվել է շների ավելի քան 400 ցեղ, որոնք միմյանցից տարբերվում են մարմնի չափերով ու կառուցվածքով, մազածածկով, գույնով ու վարքագծով։ Դրանք բոլորը սերում են 1 նախնուց՝ գայլից։ Այժմ ընտանի շներն ապրում են ամենուրեք, որտեղ մարդիկ կան։ Շներն ունեն լավ զարգացած լսողություն, տեսողություն և հոտառություն։ Լավ վազում և լողում են։ Ծնում են 1–2 (երբեմն՝ 12–18) կույր, խուլ և անատամ ձագեր։ Ապրում են 10–12 (16–17) տարի։