Ազոտի ենթախումբ

Հարցեր

Ո՞ր տարրերն են մտնում ազոտի ենթախմբի մեջ։

Ո՞ր խմբում է գտնվում ազոտը։

ազոտը (N), ֆոսֆորը (P), արսենը (As), ծարիրը (Sb) և բիսմութը (Bi)։

Քանի՞ էլեկտրոն ունի ազոտը արտաքին շերտում։

5 էլեկտրոն

Որո՞նք են ազոտի ֆիզիկական հատկությունները։

Ազոտը անգույն, անհոտ և անհամ գազ է։

Ինչո՞ւ է ազոտը սովորական պայմաններում քիմիապես քիչ ակտիվ։

Որովհետև ազոտի երկու ատոմների միջև շատ ամուր կապ կա որը դժվար է քանդել։

Որտե՞ղ է տարածված ազոտը բնության մեջ։

Ազոտը շատ է տարածված օդում։

Ի՞նչ նշանակություն ունի ազոտը կենդանի օրգանիզմների համար։

Ազոտը շատ կարևոր է կենդանի օրգանիզմների համար։ Այն մտնում է սպիտակուցների և ԴՆԹ-ի կազմի մեջ և օգնում է օրգանիզմներին աճել։

Որտե՞ղ են կիրառվում ազոտն ու ֆոսֆորը։

Ազոտն օգտագործվում է պարարտանյութերի արտադրության և սննդամթերքի պահպանման մեջ։ Ֆոսֆորն օգտագործվում է լուցկիների և տարբեր նյութերի արտադրության մեջ։

Ինչպե՞ս են փոխվում մետաղական հատկությունները ենթախմբում։

Վերևից ներքև մետաղական հատկությունները ուժեղանում են։

Ի՞նչ օքսիդացման աստիճաններ կարող են ցուցաբերել ազոտի ենթախմբի տարրերը։

-3, +1, +2, +3, +4 ու +5 օքսիդացման աստիճաններ։

Որոշե՛ք P-ի օքսիդացման աստիճանը՝ PH₃, P₂O₃, P₂O₅, H₃PO₄։

PH₃=-3

P₂O₃= +3

P₂O₅=+5

H₃PO₄=+5

Որոշե՛ք կապի տեսակը՝  PH₃, NH₃,NO, Mg₃N₂

PH₃- կովալենտային բևեռային, NH₃- կովալենտային բևեռային, NO- կովալենտային բևեռային, Mg₃N₂- իոնային

Հաշվե՛ք Mr՝ PH₃, P₂O₃, P₂O₅, H₃PO₄։

PH₃=31+3=34

P₂O₃=62+48=110

P₂O₅=62+80=142

H₃PO₄=3+31+64=98

Հաշվե՛ք P-ի զանգվածային բաժինը P₂O₅-ում։

2*31/142*100%=43.7%

Հաշվե՛ք P-ի զանգվածային բաժինը H₃PO₄-ում։

31/98*100%=31.6%

Թթվածնի ստացումը կալիումի պերմանգանատի (KMnO₄) քայքայումից

Այս աշխատանքի ընթացքում մենք կատարեցինք երկու փորձ թթվածին ստանալու համար։ Առաջին փորձի ժամանակ փորձանոթի մեջ լցրեցինք կալիումի պերմանգանատ և սկսեցինք տաքացնել։ Տաքացնելու ընթացքում նյութը փոխեց իր գույնը, և սկսեց թթվածին անջատվել։ Այնուհետև թթվածինը հավաքեցինք ջրի միջոցով։ Երկրորդ փորձի ժամանակ փորձանոթի մեջ լցրեցինք ջրածնի պերօքսիդ և ավելացրեցինք մի փոքր մանգանի օքսիդ։ Դրանից հետո սկսեց փրփուր առաջանալ, ինչը ցույց էր տալիս, որ թթվածին է անջատվում։ Երկու փորձերի ընթացքում էլ տեսանք, թե ինչպես կարելի է ստանալ թթվածին տարբեր նյութերի քայքայման միջոցով։

Աշխարհը և մենք: Օշո

Շատ վաղուց մի արքա կառուցեց պալատ, որի բոլոր պատերը, հատակը և առաստաղը հայելուց էին: Այնպես պատահեց, որ  պալատ մտավ մի շուն:  Իր շուրջը նայելով՝ նա տեսավ բազմաթիվ շներ: Լինելով շատ խելացի և զգուշավոր՝ համենայն դեպս ատամ ցույց տվեց, որպեսզի իրեն պաշտպանի այդ միլիոնավոր շներից և վախեցնի նրանց: Ի պատասխան նրան՝ բոլոր շները անմիջապես իրենք էլ ատամ ցույց տվեցին: Շունը կամացուկ հաչեց: Մյուսները սպառնալիքով պատասխանեցին նրան (պալատում արձագանք կար): Հիմա շունը հաստատ համոզված էր, որ իր կյանքը վտանգված է, և սկսեց բարձր հաչել: Սակայն երբ նա հաչում էր, հայելիների միջի շները նրան պատասխանում էին հուսահատ հաչոցով: Եվ որքան շատ էր նա հաչում, այնքան բարձր էին նրանք պատասխանում, ինչպես թվում էր խեղճ շանը: Առավոտյան շանը գտան սատկած: Սակայն նա պալատում միայնակ էր եղել: Ոչ ոք չէր կռվել նրա հետ, որովհետև պալատը դատարկ էր: Ուղղակի նա տեսել էր ինքն իրեն բազմաթիվ հայելիների մեջ և վախեցել: Եվ երբ նա սկսել էր կռվել, հայելիների միջի արտացոլանքները պայքարի մեջ էին մտել: Նա սատկել էր իր միլիոնավոր սեփական  արտացոլանքների հետ պայքարում:

Առաջադրանքներ

Ա) Ո՞ր մտքերն են համապատասխանում առակի մեջ արտահայտված գաղափարին:

Մարդիկ միշտ պետք է իրենց ուժը ցույց տան:— Համաձայն չեմ, որովհետև պետք չէ միշտ փորձել ցույց տալ որ ուժեղ ես։ Դա կարող է միայն ավելի շատ խնդիրներ առաջացնել։
Մարդկային հարաբերությունների մեջ մարդ իրեն անպաշտպան է զգում:
— Համաձայն չեմ, որովհետև առակում շունը իրականում անպաշտպան չէր, նա ուղղակի վախեցել էր իր արտացոլանքներից։
Մարդու վախերի առկայության դեպքում շրջապատը ավելի ագրեսիվ է դառնում:
— Համաձայն եմ, որովհետև երբ մարդը վախենում է և իրեն ագրեսիվ է պահում, մյուսներն էլ կարող են նույն ձևով պատասխանել։
Մարդը դառնում է իր ներքին վախերի զոհը, և միջավայրը դրա հետ կապ չունի:
— Համաձայն եմ, որովհետև շունն իր վախերի պատճառով սկսեց կռվել իր արտացոլանքների հետ, չնայած պալատում ոչ ոք չկար։

Բ) Ցո´ւյց տվեք վերնագրի և առակի ասելիքի միջև եղած կապը:

Վերնագիրը կապված է առակի հետ որովհետև այն ցույց է տալիս որ աշխարհը մեզ հաճախ պատասխանում է այնպես, ինչպես մենք ենք վերաբերվում նրան։ Շունը բոլոր հայելիների մեջ տեսնում էր ուրիշ շների և վախենում էր նրանցից բայց իրականում նա մենակ էր։ Այս առակն ինձ սովորեցնում է որ պետք չէ ամեն ինչից վախենալ կամ ամեն տեղ թշնամիներ փնտրել։ Երբեմն խնդիրը մեր մտածելակերպի մեջ է։

Հղկի’ր քեզ այսօր, որպեսզի դառնաս ավելի լավը, քան երեկ էիր..

Ես ինձ կասեի որ պետք է ավելի շատ ժամանակ տրամադրեմ ինձ և իմ սիրած զբաղմունքներին։ Պետք է նորից սկսեմ շատ գրքեր կարդալ, որովհետև Հայաստան վերադառնալուց հետո գրեթե դադարել եմ կարդալ, իսկ առաջ շատ էի սիրում դա անել։ Նաև պետք է ավելի շատ կիթառ պարապեմ, որովհետև ուզում եմ ավելի լավ նվագել։ Կուզեի նաև սովորել ամեն ինչի մասին այդքան շատ չմտածել, որովհետև մեկ֊մեկ նույնիսկ փոքր բաների մասին շատ եմ մտածում կամ անհանգստանում։ Պետք է փորձեմ ավելի քիչ կենտրոնանալ վատ բաների վրա և ավելի պայծառ նայեմ ամենինչին։ Իմ կարծիքով ամենակարևորը ինքս ինձ վրա աշխատելնա և փոքր քայլերով ավելի լավը դառնալը։

Նախադասության անդամների կապակցման եղանակները

Գործնական աշխատանք

1. Գտնե՛լ համաձայնության սխալները։
1. Մարդկանց մի մասը գնացին— գնաց աշխատելու։
2. Պահանջվում է հմուտ մասնագետներ— մասնագետ։
3. Նրան՝ որպես հմուտ մասնագետ— մասնագետի, պարգևատրեցին։
4. Արմենը ընկերոջ հետ անցան— անցավ բակով։
5. Ամեն մեկը գնացին— գնաց իր աշխատավայրը։


2. Գտնե՛լ խնդրառության սխալները։
1. Նա դաշնամուրի վրա լավ է նվագում։ — Նա դաշնամուր լավ է նվագում։
2. Այդ գործում նա չի մասնակցել։- Այդ գործին նա չի մասնակցել։
3. Ընկերս համաձայն էր իմ առաջարկի հետ։- Ընկերս համաձայն էր իմ առաջարկին։
4. Նկարը փակցրեց պատից։- Նկարը փակցրեց պատին։
5. Ոչ ոք չհետաքրքրվեց կատարվածից։- Ոչ ոք չհետաքրքրվեց կատարվածով։

Phrasal Verbs: Chapter 4 — Alan shows Demetrius the ropes

Chapter summary

Alan showed Demetrius how to fill in forms. He spent some time wondering whether to ask Amanda to go out with him but eventually decided not to. When he returned, Demetrius had filled in all the forms and identified some that need to be sent back. Alan didn’t trust him and decided to try to set him up. He went over all of the policies and procedures. He didn’t trust him but decided that for now, he would just have to put up with him.

Mini-test

  1. Now if that’s not clear, I’ll just go over it once again.
  2. Have you heard the gossip? Sally’s going out with Darren!
  3. When the robber was caught, he claimed he’d been set up by the police.
  4. I can put up with anything except bad manners; that really makes me cross!
  5. This isn’t the CD I ordered; I’ll have to send it back.
  6. Please could you fill in this form here.

Essay: Being Optimistic and Pessimistic

I think that being optimistic or pessimistic can affect the way we see life and deal with different situations. An optimist is someone who usually looks at the positive side of things and believes that everything can get better. A pessimist, on the other hand usually expects the worst and focuses more on the negative side.

For example, in everyday life when a student gets a bad grade, an optimist might think that they can study harder and do better next time. However, a pessimist might think that they are just bad at that subject and will never improve. I think both attitudes have their advantages and disadvantages. Being optimistic helps people stay positive, feel more confident, and not give up easily. However, sometimes optimists can be too positive and ignore real problems. Being pessimistic can help people prepare for difficult situations and think about possible problems, but it can also make them worry too much and lose motivation.

Personally, I think being optimistic is better, even though I would describe myself as a pessimist. I usually tend to overthink things and expect the worst instead of looking at the positive side. However I understand that this is not always helpful. I think life is already full of challenges, and there is no reason to make everything seem worse than it actually is. I don’t think we should ignore problems or pretend that everything is perfect, but we should try to find something positive even in difficult situations. In my opinion, having a positive attitude can make life easier and help us move forward.

Homework Pages

Homework—New English File։ ex. 5(a, b)- p. 31.

2. Congratulations! I’m sure it’ll be fun.

3. Cheer up! I’m sure you’ll feel better soon.

4. That’s great! I’m sure you’ll have an amazing time.

5. Don’t worry! I’m sure we’ll go out next week.

I hope so, cause my family hasn’t really decided on what we are going to do.

I hope so, I’m going to get ready for it 4 months earlier, so I won’t feel worried.

Probably, because I have some ideas of what I wanna become in the future, and all of them are very interesting and unique.

Definitely, because I already have plans with my friend, to go out this weekend.

I hope so, cause it will be interesting to read and also I would really be interested who sended me this.

Definitely, but I don’t really know when. Maybe like in 3 weeks.

Գործնական աշխատանք. 60-65

Գործնական աշխատանք. 60-65-րդ առաջադրանքներ:

60.Տրված տեքստում մտքին համապատասխանող ածականներ ավելացրո՛ւ:

Մագելանի արշավախմբի մնացորդները  ճամփորդության հոգնությունը դեռ չէին թոթափել, երբ կաթոլիկ եկեղեցին նրանց կանչեց հաշիվ տալու: Բանն այն է, որ ճամփորդների օրացույցում մեկ օր պակասում էր: Իսկ դա նշանակում էր, որ եկեղեցական տոները ժամանակին չէին նշվել: Հավատի կանոններից այդպիսի շեղումն  այն ժամանակ պատժվում էին: Բայց գիտնականները շուտով գտան, թե որտե՞ղ էր մնացել «կորած» օրը: Ճանապարհորդելով երկրագնդի շուրջը դեպի արևմուտք՝ Արևի շարժման ուղղությամբ , ծովագնացները իբրև թե մեկ օր հետ էին գնացել: Շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը  դեպի արևելք, ընդհակառակը, նրանց օրացույցին մեկ օր կավելացներ:
Ներկայումս նման խառնաշփոթությունից խուսափելու համար Խաղաղ օվկիանոսի միջով՝ բևեռից բևեռ, մի գիծ են անցկացրել, որն անցնելիս նավերը կամ անմիջապես ընկնում են «վաղը»  կամ վերադառնում են «երեկվան»:

Մագելանի արշավախմբի հոգնած մնացորդները ճամփորդության երկար հոգնությունը դեռ չէին թոթափել, երբ կաթոլիկ եկեղեցին նրանց կանչեց հաշիվ տալու։ Բանն այն է, որ ճամփորդների հին օրացույցում մեկ օր պակասում էր։ Իսկ դա նշանակում էր, որ եկեղեցական տոները սահմանված ժամանակին չէին նշվել։ Հավատի խիստ կանոններից այդպիսի շեղումն այն ժամանակ պատժվում էր։

Ա. Սարսափելի, բազմաթիվ, անհրապույր, իսկական, բազմազան, սարսափազդու, փոքրիկ, սուր:

Թմբկահար ձկան արձակած սարսափելի որոտը հավանաբար վախեցնում է նրա թշնամիներին։ Դոդոշաձուկն էլ բոցմանի սուր սուլիչի ձայն է հանում կարծես թե զուգավորման շրջանում։ Մյուս ձկների արձակած բազմաթիվ ձայների նշանակության մասին քիչ բան է հայտնի։ Իհարկե, կան ձկներ էլ, որոնք իսկապես համր են։

Բ. Լայն, հետաքրքիր, ծանծաղ, զանազան, հնագույն, ամենատաք, ծովային, անվնաս, գեղեցիկ, մեծ, չքնաղ:

Լամանտինը մի ծովային կենդանի է, որը հավանաբար նախատիպ է եղել հնագույն լեգենդների գեղեցիկ ջրահարսերի համար։ Այս կենդանու առջևի վերջավորությունները հետաճել են, իսկ մարմինը հենվում է մեծ պոչի վրա։ Նա բնակվում է ծանծաղ ծովափնյա ջրերում և սնվում է բացարձակապես բուսական սննդով։ Ապրելու համար նա ընտրել է ամենատաք տեղը, նրան կարելի է հանդիպել հասարակածի երկու կողմերում։

61․Տեքստի ածականներն ըստ անհրաժեշտության դարձրո՛ւ բաղդատական կամ գերադրական աստիճանի (օգտվի՛ր ավելի առավել, պակաս,նվազ, ամենից բառերից ու ամենա-, (ա) գույն մասնիկներից):

Ֆուտբոլում խաղարկվող մրցանակների մեջ պատվավորներն(ամենապատվավորներն) անհատական «Ոսկե գնդակ», «Ոսկե կոշիկներ» և «Արծաթե կոշիկներ» մրցանակներն են: «Ոսկե գնդակի» տեր դառնում է այն ֆուտբոլիստը, որ մայրցամաքի լավ մարզիկն(լավագույն մարզիկ) է ճանաչվում: «Ոսկե կոշիկներն» ու «Արծաթե կոշիկները» համապատասխան թիթեղներից կարված կոշիկներ են, որ հանձնվում են եվրոպական երկրների լավ ռմբարկուներին(լավագույն ռմբարկուներին):
Գերմանացի ֆիզիկոս Կոենն ասում է, որ քսանմեկերորդ դարում կանայք լողի տարածությունը հեշտ(ավելի հեշտ) են հաղթահարելու, քան մեր օրերում լավ լողորդ(ավելի լավ լողորդ) համարվող տղամարդիկ:
Դանիացի Վեստերգարդը պատրաստել է աշխարհի մեծ` երեսունչորս տեղանոց հեծանիվն(ամենամեծ հեծանիվն) ու փոքր մոտոցիկլը(ամենափոքր մոտոցիկլը): Նա ասում է, որ ճիշտ է դրանք օգտագործել ռեկլամի համար:

62.Տեքստերի ածականներն ըստ անհրաժեշտության դարձրո՛ւ բաղդատական կամ գերադրական աստիճանի: Ընղգծի՛ր այն ածականները, որոնք համեմատուության աստիճան չեն կարող ունենալ:

Ո՞վ է հեշտ վազում` գե՞ր, թե՞ նիհար մարդը: Այս պարզ հարցով զբաղվեցին ԱՄՆ-ի Հարվարդի համալսարանի բազմաթիվ գիտնականներ: Հետազոտվեցին տարբեր քաշի վազողներ` իրենց հետ տանելով տասնհինգ կիլոգրամ ծանրություն: Պարզվեց, որ որքան մեծ է մարմնի քաշը, մարդն այնքան մեծ արագություն է զարգացնում, իսկ էներգիայի ծախսը, ընդհակառակը, փոքր է լինում:
Անգլիական մի ընկերություն կառուցել է թեթև մեկտեղանի ինքնաթիռ, որն էժան է, քան ավտոմեքենաների մեծ մասը: Ինքնաթիռը թեթև է, ընդամենը հիսունհինգ կիլոգրամ: Նրա մեծ արագությունը ժամում 145 կիլոմետր է:

Ո՞վ է ավելի հեշտ վազում՝ գե՞ր, թե՞ նիհար մարդը։ Այս պարզ հարցով զբաղվեցին ԱՄՆ-ի Հարվարդի համալսարանի բազմաթիվ գիտնականներ։ Հետազոտվեցին տարբեր քաշի վազողներ՝ իրենց հետ տանելով տասնհինգ կիլոգրամ ծանրություն։ Պարզվեց, որ որքան մեծ է մարմնի քաշը, մարդն այնքան ավելի մեծ արագություն է զարգացնում, իսկ էներգիայի ծախսը, ընդհակառակը, ավելի փոքր է լինում։ Անգլիական մի ընկերություն կառուցել է ամենաթեթև մեկտեղանի ինքնաթիռ, որն ավելի էժան է, քան ավտոմեքենաների մեծ մասը։ Ինքնաթիռը թեթև է, ընդամենը հիսունհինգ կիլոգրամ։ Նրա առավելագույն արագությունը ժամում 145 կիլոմետր է։

63.Յուրաքանչյուր շարքում կետերը փոխարինի՛ր նման հնչողություն ունեցող տրված
արմատներով:

Ող, ոխ, ուղտ, ուխտ, թյուր, թույր, բույր, բյուր, բարկ, բարք, վարկ, վարք, աղտ, ախտ:

Թոքախտ, ուղղոտել

ուղղակալ, ողնաշար

բյուրուբարք, բարքաբեկել

ուխտադրուժ, ուխտատեր

վարքուբարք, վարքություն

թյուրիմացություն, ձյունաբույր

համբույր, բյուրավոր:

64.Կետերի փոխարեն դհ, դ, կամ  թ գրի՛ր:

Ընդացք, ընդարձակ, անընդատ, ընդմիջել, ընդհանուր, ընդամենը, ընդանալ, ընդրել, ակնթարթ,
անդադար, ընթերցել, ընդառաջ, անընթեռնելի:

65․Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

«Օդային ամրոց» արտահայտությունը նշանակում է անպտուղ երևակայություն,
իզուր երազանք, անիրագործելի պլաններ: Այդ արտահայտությունը վերագրում են
քրիստոնեական քարոզիչ Ավգուստիանոսին, որն իր աշխատություններից մեկում խոսում է
օդային շինարարության մասին:
Հետագայում մարդիկ այդ արտահայտությունը գործածում են ձևափոխված` «Օդային ամրոց» ձևով: