Բջջի օրգանական և անօրգանական նյութերը

1. Որո՞նք են բջջի հիմնական անօրգանական նյութերը։
ա) Ջուրը և հանքային աղերը
բ) Սպիտակուցները և ճարպերը
գ) Ածխաջրերը և սպիտակուցները
դ) Վիտամինները և սպիտակուցները

2. Բջջում ամենաշատ տարածված անօրգանական նյութն է՝
ա) Ջուրը
բ) Ճարպը
գ) Սպիտակուցը
դ) Ածխաջուրը

3. Ո՞ր նյութերն են համարվում օրգանական։
ա) Ջուրը և հանքային աղերը
բ) Սպիտակուցները, ճարպերը, ածխաջրերը և նուկլեինաթթուները
գ) Միայն ջուրը
դ) Միայն հանքային աղերը

4. Սպիտակուցների հիմնական նշանակություններից մեկն է՝
ա) Կառուցողական և գործառական դեր կատարելը
բ) Միայն ջուր պահելը
գ) Միայն բջիջը սառեցնելը
դ) Միայն հանքային աղեր առաջացնելը

5. Ո՞ր նյութերն են բջջի համար էներգիայի կարևոր աղբյուր։
ա) Ածխաջրերը
բ) Ջուրը
գ) Հանքային աղերը
դ) Նուկլեինաթթուները

6. Ճարպերի հիմնական գործառույթներից է՝
ա) Էներգիայի պաշար ստեղծելը
բ) Նյարդային ազդակների փոխանցումը
գ) Միայն ջրի տեղափոխումը
դ) Միայն հանքային աղերի առաջացումը

7. Նուկլեինաթթուների հիմնական նշանակությունն է՝
ա) Ժառանգական տեղեկատվության պահպանումն ու փոխանցումը
բ) Միայն էներգիա արտադրելը
գ) Միայն բջիջը պաշտպանելը
դ) Ջուր կուտակելը

8. Ո՞ր նյութն է մտնում բջջի կազմի մեջ և մասնակցում բազմաթիվ կենսական գործընթացների։
ա) Ջուրը
բ) Ավազը
գ) Քարը
դ) Փայտը

9. Ո՞ր շարքում են նշված միայն օրգանական նյութեր։
ա) Սպիտակուցներ, ճարպեր, ածխաջրեր
բ) Ջուր, հանքային աղեր, սպիտակուցներ
գ) Ջուր, ածխաջրեր, հանքային աղեր
դ) Հանքային աղեր, ջուր, ճարպեր

10. Ո՞ր շարքում են նշված միայն անօրգանական նյութեր։
ա) Ջուր և հանքային աղեր
բ) Սպիտակուցներ և ածխաջրեր
գ) Ճարպեր և սպիտակուցներ
դ) Ածխաջրեր և նուկլեինաթթուներ

Նախադասություններ, գլխավոր անդամները, և ստորոգյալի տեսակը

Քեզ ծանոթ պատմվածքներից դուրս գրի՛ր նախադասություններ, ընդգծի՛ր գլխավոր անդամները, նշի՛ր ստորոգյալի տեսակը։

  1. Հորեղբայրս որոշեց ժամանակը, փողն ու եռանդը միայն նռնենիներին նվիրել։

Ենթակա- Հորեղբայրս, Ստորոգյալի տեսակը- պարզ:

  1. Հողը չոր էր։

Ենթակա- Հողը, Ստորոգյալի տեսակը- բաղադրյալ:

  1. Ծառերը ծարավ էին մնում։

Ենթակա- Ծառերը, Ստորոգյալի տեսակը- բաղադրյալ:

  1. Սարգիսը աշխատեց կոշիկի գործարանում։

Ենթակա- Սարգիսը, Ստորոգյալի տեսակը- պարզ:

  1. Նա մենակ էր։

Ենթակա- Նա, Ստորոգյալի տեսակը- բաղադրյալ:

  1. Սարգիսը ամբողջ ամառն այդ գործն արեց, ձմեռնամուտին հող փխրեցրեց, գարնանը այգու վազերն էտեց, իսկ կիրակի օրերը քաղաք գնաց։

Ենթակա- Սարգիսը, Ստորոգյալի տեսակը- պարզ:

Առաջին համաշխարհային պատերազմը և Հայոց ցեղասպանությունը

Գրավոր – ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ

Վերլուծի՛ր։ Ի՞նչ կարևորություն ունեին ինքնապաշտպանական մարտերը։ Ինչո՞ւ ինքնապաշտպանություն չկազմակերպվեց ավելի շատ բնակավայրերում։ Ի՞նչ նշանակություն կարող էր ունենալ հայերի համախմբված պայքարը։

Ինքնապաշտպանական մարտերը շատ կարևոր էին, որովհետև դրանց շնորհիվ որոշ բնակավայրերի հայեր կարողացան փրկվել և ավելի քիչ կորուստներ ունենալ։ Օրինակ Վանում և Մուսա լեռում հայերը կարողացան երկար ժամանակ դիմադրել թշնամուն և ժամանակ շահել օգնության հասնելու համար։ Ինքնապաշտպանություն ավելի շատ բնակավայրերում չկազմակերպվեց, որովհետև հայերը հաճախ չունեին բավարար զենք, զինամթերք և կազմակերպված ուժեր։ Եթե հայերը կարողանային ավելի համախմբված պայքարել, նրանք կարող էին ավելի երկար դիմադրել, ավելի շատ մարդկանց փրկել և ավելի մեծ վնաս հասցնել հակառակորդին։

Գնահատի՛ր կամավորական ջոկատների գործունեությունը։

Կամավորական ջոկատների գործունեությունը կարևոր էր, որովհետև հայ կամավորները մասնակցեցին ռուսական բանակի տարբեր ռազմական գործողություններին և օգնեցին հաղթանակներ գրանցել։ Նրանք մասնակցեցին Վանի, Մուշի, Խնուսի, Բիթլիսի և Էրզրումի գրավմանը։ Իմ կարծիքով, կամավորական ջոկատները նաև կարևոր էին նրանով, որ հայերը կարողացան կազմակերպված ձևով մասնակցել պատերազմին և պաշտպանել հայ բնակչությանը։ Նրանց գործունեությունը ցույց տվեց հայերի միասնականության և պայքարելու պատրաստակամության մասին։

Համեմատի՛ր քեմալական և երիտթուրքական շարժում­ները։

Երիտթուրքական և քեմալական շարժումները երկուսն էլ ձգտում էին ստեղծել թուրքական ազգային պետություն և պայքարում էին իրենց նպատակներին հասնելու համար։ Երկու շարժումների ժամանակ էլ հայերը ենթարկվեցին կոտորածների և տեղահանությունների։ Տարբերությունն այն էր, որ երիտթուրքերի օրոք 1915 թվականին իրականացվեց Հայոց ցեղասպանության հիմնական փուլը, իսկ պատերազմից հետո քեմալականները շարունակեցին հայերի դեմ բռնությունները, հատկապես Կիլիկիայում։ Այսպիսով, քեմալականների քաղաքականությունը շատ առումներով շարունակեց երիտթուրքերի սկսած հայաջինջ քաղաքականությունը։

Описание профессии

Я выбрал профессию программиста. Программист работает с компьютерами и создаёт программы, сайты, игры и приложения. Эта профессия сейчас очень востребована.

У этой профессии есть свои плюсы и минусы. Плюсы в том, что можно работать из дома, получать хорошую зарплату и заниматься интересными проектами. Также программист может работать в разных компаниях. Минусы в том, что нужно много времени проводить за компьютером, постоянно учиться новому и иногда долго исправлять ошибки в программах.

Для этой профессии подходят такие черты характера, как внимательность, терпение, и хорошее логическое мышление. Также программист должен уметь самостоятельно решать проблемы и не бояться учиться чему-то новому.

В школе для этой профессии особенно полезны математика, информатика и английский язык. Математика помогает развивать логическое мышление, информатика знакомит с компьютерами и программированием, а английский нужен для понимания многих материалов.

Получить профессию программиста можно в университете или на специальных курсах. Например, в Армении можно учиться в Ереванском государственном университете или в Armenian Code Academy. Там можно получить знания и навыки, которые нужны для работы программистом.

Мне кажется, что эта профессия подходит людям, которым нравится работать с компьютером, решать разные задачи и создавать что-то новое.

Նախադասության գլխավոր անդամներ

Առաջադրանքներ`

1.Դուրս գրել ստորոգյալները, որոշել տեսակները՝ պարզ կամ բաղադրյալ։

Վայրի վարազի պես էր անտառապահ Պանինը։ Մի հրեշ էր նա՝ անտառապետի տարազով, կոկարդով գլխարկը գլխին։ Անտառում հանկարծ կերևար, փայտահատի կողքին կկանգներ, կնայեր, թե ինչպես նա արագ կացնահար է անում ծառը։ Մեկ էլ, թաքստոցից դուրս կգար, կմռնչար այնպես, որ արջերն էլ էին քնից զարթնում և որջերում մռռում։ Լեղապատառ փայտահատին մնում էր կամ փախչել, կամ օձի պես ծռմռատել Պանինի մտրակի հարվածների տակ։

Պանինը որսորդ Էր։ Վեց շուն ուներ, մեկը մյուսից կատաղի։ Շների հետ որսի էր գնում Մթնաձորի խորքերը։ Ձմռան լուսնյակ գիշերներին, երբ վախից ոչ ոք չէր մոտենում Մթնաձորին, Պանինի շներն անտառի բացատում արջի հետ էին կոխ կենում, կամ հալածում էին խրտնած պախրային։

Պանինը վազում էր շների հետևից, հրճվանքից ճչում։ Գիշերվա որսը նրա համար հարազատ տարերք էր։

Առավոտը բացվում էր, ձյունի վրա արյան շիթեր էին երևում, այստեղ-այնտեղ խառնիխուռն հետքեր, խեղդված գայլի դիակ, կոտրատած ճղներ։ Մի փչակի մոտ նստում էր Պանինը, մինչև շները որսի միսն ուտեն։

Նա սպանած և ոչ մի կենդանու ձեռք չէր տալիս և շներին կշտացնելուց հետո վերադառնում էր տուն։ Եթե ճանապարհին տեսներ մեկին գողացած փայտը շալակին, Պանինի շները պիտի հարձակվեին նրա վրա, հալածեին, մինչև քափ-քրտինքի մեջ կորած, արյունլվա մարդը կարողանար մի տեղ պատսպարան գտնել։

էր — բաղադրյալ

կերևար — պարզ

կկանգներ — պարզ

կնայեր — պարզ

է անում — պարզ

դուրս կգար — պարզ

կմռնչար — պարզ

էին զարթնում — պարզ

մնում էր — պարզ

փախչել — պարզ

ծռմռատել — պարզ

որսորդ էր — բաղադրյալ

ուներ — պարզ

էր գնում — պարզ

էին կոխ կենում — պարզ

հալածում էին — պարզ

վազում էր — պարզ

ճչում — պարզ

տարերք էր — բաղադրյալ

բացվում էր — պարզ

էին երևում — պարզ

նստում էր — պարզ

ուտեն — պարզ

ձեռք չէր տալիս — պարզ

կշտացնելուց հետո վերադառնում էր — պարզ

տեսներ — պարզ

պիտի հարձակվեին — պարզ

հալածեին — պարզ

կարողանար գտնել — պարզ

2.Դուրս գրել ենթակաները, նշել, թե ինչ խոսքի մասով են արտահայտված։

Լուսաբացի շողքը երդիկից ներս էր ընկել, կարպետի վրա կաթնագույն շրջան գծել, երբ Սաքանը զարթնեց, տրեխները հագավ:

Ասյայի մոտով անցնելիս նա տեսավ սպիտակ շորը, վիզը, ուսի մի մասը, ուսի վրա սպիտակ շորի բարակ մի կտոր: Արագ մոտեցավ դռանը, մանգաղն առավ, դուրս եկավ:

Տան առաջ, առվի մոտ երեսը լվաց, սրբեց չուխի ծայրով, իջավ ձորը, այգում խոտ քաղելու: Ճանապարհին Սաքանը մի միտք էր անում՝ մե՞րկ էր քնել Ասյան, թե շապիկ կար հագին. եթե շապիկ կար, ինչո՞ւ ուսը բաց էր, գուցե կողքի սպիտակ շորը նրա շապի՞կն էր:

Կովը շուտ-շուտ գոմի դռանն էր նայում, հորթուկին լիզում, վիզը ախոռի փայտերին քսում, քերում: Տանն արդեն զարթնել էին, տեղաշորը հավաքել, կինը օջախն էր վառել, թեյի պատրաստություն էր տեսնում, երբ Սաքանը թարմ խոտի երկու խուրձ շալակին եկավ տուն:

Խոտի խուրձը կովի առաջ շաղ տալիս Ասյան էլ էր կանգնած Սաքանի կողքին: Նա ծիծաղում էր, երբ հորթը դունչը մեկնում էր կանաչ խոտին, հոտոտում և ոտքերը երերալով փախչում, գլուխը թաղում մոր կուրծի մեջ:

շողքը — գոյական

Սաքանը — գոյական

նա — դերանուն

Ասյան — գոյական

շապիկ — գոյական

ուսը — գոյական

կովը — գոյական

նրանք — դերանուն

կինը — գոյական

Ասյան — գոյական

Նա — դերանուն

հորթը — գոյական

Դաս 5- ամրապնդում

Առաջադրանքներ 

1. 

ա) (x-3)(x-1)

բ) x-2/x-5

գ) x-1/(x-2)²

դ) (x+7)²/(x-4)

ե) 1/(x+1)²(x-2)²

զ) 1/(x+2)²x²(x-3)

2. 

ա) x-9≠0

x-9+9≠0+9

x≠9

(-∞,9) (9,∞)

բ) x²≠0

x≠0

(-∞,0) (0,∞)

գ) (x+4)5(x−1)=0

x+4≠0,  x-1≠0

x≠-4, x≠1

(-∞,-4) (-4,1) (1,+∞)

դ) x-1≠0

x-1+1≠0+1

x≠1

(-∞,1) (1,+∞)

ե) x-1≠0

x-1+1≠0+1

x≠1

(-∞,1) (1,+∞)

զ) 4x-5≠0

4x-5+5≠0+5

4x/4≠5/4

x≠5/4

(-∞,5/4) (5/4,+∞)

է) 4x≠0

4x/4≠0/4

x≠0

(-∞,0) (0,+∞)

ը) x+2≠0

x+2-2≠0-2

x≠-2

(-∞,-2) (-2,+∞)

3.

4. ա) +*+*-*+=-

բ) -*+*+*-=+

գ) +*-=-

դ) +*-*+=-

ե) +*+*-=-

զ) +*-*+=-

5. ա) 5²-6=25-6=+19

-5²-6=25-6=+19

բ) 5³=+125

-5³=-125

գ) 5³-200=125-200=-75

-5³-200=-125-200=-325

դ) 5+3!=5+(3*2*1)=5+6=+11

-5+3!=-5+(3*2*1)=-5+6=+1

ե) 5²+5=25+5=+30

-5²+(-5)=25+(-5)=+20

զ) (5+5)(5-5)=(10)0=0

(-5+5)(-5-5)=(0)-10=0

է) (5+2)(5+4)=(7)9=+63

(-5+2)(-5+4)=(-3)-1=+3

ը) (|5|-5)(5{57}+6(5)-1)=0

(|-5|-5)(-5{57}+6(-5)-1)=0

4. 

ա) x=4

բ) x=7

գ) x=4

դ) x=2

5.

ա) x-8=0

x-8+8=0+8

x=8

բ) x-3=0

x-3+3=0+3

x=3

գ) x-6=0

x-6+6=0+6

x=6

դ) x-3=0

x-3+3=0+3

x=3

ե) (x-2)²=0, (x+1)=0

(x-2+2)=0+2, (x+1-1)=0-1

x=2, x=-1

զ) (x+4)², (x-5){5}

(x+4-4)=0-4, (x-5+5)=0+5

x=-4, x=5

է) x-3=0

x-3+3=0+3

x=3

ը) x-4=0

x-4+4=0+4

x=4

Ռացիոնալ արտահայտության նշանը

Առաջադրանքներ 

1․ Նշել x-ի որևէ արժեք, որի դեպքում արտահայտության արժեքը դրական է. 

ա) x=5

բ) x=6

գ) x=4

դ) x=-4

2․ Նշել x-ի որևէ արժեք, որի դեպքում արտահայտության արժեքը բացասական է. 

ա) x=-7

բ) x=-1

գ) x=-2

դ) x=-1

3․ Պարզել արտահայտության նշանը տրված կետում․ 

ա) 8-4/8+10=4/18=+

բ) 0-1/0+1=-1/1=-

գ) 3²-5/(-2)³=4/-8=-

դ) 1.5-2/1.5-3=-0.5/-1.5=+

ե) 24.5-30/24.5-24=-5.5/0.5=-

զ) -2+5/-2-4=3/-6=-

է) -5+4/-5+6=-1/1=-

ը) 4²-8/(-4)³=8/-64=-

4․ Գտնել արտահայտության նշանը․ 

ա) +/+=+

բ) +/-=-

գ) +/+=+

դ) +/+=+

ե) -/+=-

5․ Գտնել արտահայտության նշանապահպանման միջակայքերը.

ա) x-9   x≠9

բ) x²  x≠0

գ) (x+4)  x≠-4 և (x-1)  x≠1

դ) (x-1)  x≠1

ե) x-1  x≠1

զ) 4x-5 

4x=5

4x/4=5/4

x≠5/4

է) 4x/4=0/4

x≠0

ը) x+2 x=-2

Սպիտակ ձին

Առաջադրանքներ

  1. Դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր։

Սհաթ – ժամ։

Բայղուշ – չարագուշակ, վատ բան գուշակող։

Նժույգ – գեղեցիկ և արագավազ ձի։

Վրնջալ – ձիու ձայն հանել։

Կավալեր – ձիավոր, հեծյալ։

  1. Ներկայացրու Շարմաղ բիբիի կերպարը՝ հատվածներով հաստատելով ասելիքդ։

Շարմաղ բիբին բարի, զգացմունքային և հավատով ապրող ծեր կին էր։ Նա ամեն երեկո բացում էր դուռը, երբ եկեղեցու զանգերն էին հնչում, որովհետև հավատում էր, որ դրանց հետ օրհնություն է մտնում իրենց տուն։ Ցոլակի կորուստից հետո նա շատ է տխրում և այլևս դուռը չի բացում զանգերի ժամանակ։

  1. Գրավոր ներկայացրու կենդանի-մարդ հարաբերությունը։

Պատմվածքում մարդու և կենդանու միջև շատ ուժեղ կապ կա։ Սիմոնի համար Ցոլակը միայն աշխատող ձի չէր, այլ ընտանիքի անդամի նման էր։ Ցոլակն էլ ճանաչում էր Սիմոնի ձայնը և ուրախանում էր նրա գալուց։

  1. Համաձա՞յն ես Սիմոնի արարքի հետ։ Պատասխանդ պատճառաբանի՛ր։

Ես համաձայն չեմ Սիմոնի արարքի հետ, որովհետև նա շատ ցավոտ ձևով վնասեց Ցոլակին։ Բայց ես հասկանում եմ նրան, որովհետև նա ուզում էր փրկել իր ընտանիքի համար շատ կարևոր ձիուն։

  1. Ինչո՞ւ է ստեղծագործությունը կոչվում «Սպիտակ ձին»։ Ինքդ նոր վերնագիր առաջարկի՛ր։

Կարծում եմ՝ ստեղծագործությունը կոչվում է «Սպիտակ ձին», որովհետև Կոստանդ աղայի սպիտակ ձին կարևոր դեր ունի պատմվածքում։ Նրա ձին չեն վերցնում, իսկ աղքատ գյուղացիների ձիերին տանում են, և դրանով երևում է անարդարությունը։ Ես նոր վերնագիր կառաջարկեի՝ «Ցոլակի կորուստը»։

  1. Ո՞րն էր ստեղծագործության գլխավոր ասելիքը։

Ստեղծագործության գլխավոր ասելիքն այն է, որ պատերազմի և անարդարության ժամանակ ամենաշատը տուժում են հասարակ մարդիկ։ Պատմվածքը նաև ցույց է տալիս, թե որքան ուժեղ կարող է լինել մարդու և կենդանու կապը։

Introducing Myself

I’m Sofi, and I was born in Parakar, Armenia. I just moved back to Armenia after living in America for three years. Currently, I’m studying programming because I’m really into math and English. But I also really want to study music or movie production because that is something I’m really interested in. I’ve been studying English for about 7–8 years, and after living in America for three years, English became my first language.

I have a lot of hobbies, like crocheting, reading, writing, listening to music, dancing, and even more. But there are things that I hate doing, like cooking and sports. I was just never good at those kinds of things. When it comes to my personality, I think I’m a really introverted person when I’m not with my people, and I’m also an overthinker about everything. But the good thing about myself is that I’m really organized, and if I see that someone is struggling with something, I would help them no matter what.

I feel like moving to America really changed me in a better way. It helped me become more open-minded and understand that everyone is different and deserves to be accepted, no matter their skin color, culture, or background. It also changed my personality, my style, and even my taste in music. Overall, I feel like it helped me discover a better version of myself.

I have had many people who have motivated me throughout my life. Some of the most important people are my parents, Billie Eilish, Tyler, the Creator, Taehyung, Namjoon, and some more of my favorite singers. Overall, I think all of my experiences, interests, hobbies, and the people around me have helped shape me into the person I am today.