Առաջադրանքներ 

1. D=(-3)² -4(1)(-10)

D=9+40=49

D>0

x1=-3-√49/2(1)=-3-7/2=-5 

x2=-3+√49/2(1)=-3+7/2=4/2=2

a=1>0

-=(-5,2)

+=(-∞-5) (2,+∞)

2. D=(-10)² -4(2)(12)

D=100-96=4

D>0

x1=-10-√4/2(2)=-10-2/4= -3

x2=-10+√4/2(2)=-10+2/4=-2

a=2>0

-=(-3,-2)

+=(-∞,-3) (-2,+∞)

3. D=6² -4(-1)(-9)

D=36-36=0

D=0

x0=-6/2(-1)=-6/-2=3

a=6>0

+=(-∞,3) (3,+∞)

4. D=2² -4(3)(4)

D=4-48=-44

D<0

a=2>0

+=(-∞,+∞)

5. D=(-7)² -4(1)(10)

D=49-40=9

D>0

x1=-7-√9/2(1)=-10-3/2= -6.5

x2=-7+√9/2(1)=-10+3/2=-3.5

a=-7<0

+=(-6.5,-3.5)

-=(-∞,-6.5) (-3.5,+∞)

4. D=5² -4(-1)(-6)

D=25-24=1

D>0

x1=-5-√1/2(-1)=-5-1/-2= 3

x2=-5+√1/2(-1)=-5+1/-2= 2

a=5>0

-=(2,3)

+=(-∞,2) (3,+∞)

5. D=(-4)² -4(2)(2)

D=16-16=0

D=0

x0=-4/2(2)=-4/4=-1

2x²-4x+2=(x+1)²

6. D=6² -4(3)(5)

D=36-60=-24

D<0

a=6>0

-=(-∞,+∞)

1. D=(-7)² -4(1)(12)

D=49-48=1

D>0

x1=-7-√1/2(1)=-7-1/2= -4

x2=-7+√1/2(1)=-7+1/2= -3

a=-7<0

+=(-4,-3)

-=(-∞,-4) (-3,+∞)

2.D=(-4)² -4(1)(4)

D=16-16=0

D=0

x0=-4/2(1)=-4/2=-2

a=1>0

x²-4x+4=(x+2)²

3.D=3² -4(1)(5)

D=9-20=-11

D<0

a=1>0

+=(-∞,+∞)

Առաջադրանք՝

Պատմվածքի վերաբերյալ հիմնավորված կարծիք գրե՛ք, ո՞րն էր ասելիքը։

Իմ կարծիքով պատմվածքի հիմնական ասելիքն այն է, որ մայրական սերը շատ ուժեղ է և մայրը պատրաստ է ամեն ինչ անել իր երեխային պաշտպանելու համար։ Մայր ձին մինչև վերջ պայքարեց գայլի դեմ և իր կյանքը զոհեց քուռակին փրկելու համար։ Պատմվածքը նաև ցույց է տալիս որ կյանքում լինում են ցավոտ դեպքեր, բայց կյանքը շարունակվում է։ Ինձ համար պատմվածքի ամենատխուր մասը մայր ձիու մահն էր, բայց նրա սերը և զոհաբերությունը միշտ մնացին քուռակի կյանքի մեջ։ Ես նաև հասկացա որ երբ սիրում ես ինչ-որ մեկին նրա համար կարող ես շատ բաների դիմանալ։ Քուռակը մեծացավ, բայց հնարավոր է միշտ հիշեց իր մորը։ Պատմվածքի վերջում կանաչ դաշտը ինձ համար նոր կյանքի և շարունակության նշան էր։

ԳՐԱՎՈՐ – ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ

ա. Ներկայացրո՛ւ։ Որո՞նք են Հայոց ցեղասպանության հետևանքները։ Ո՞րն է դրանցից ծանրագույնը։

Հայոց ցեղասպանության հետևանքներն էին հայերի զանգվածային սպանությունը, հայրենազրկումը, ունեցվածքի և մշակութային ժառանգության կորուստը, ինչպես նաև սփյուռքի ձևավորումը։ Ամենածանր հետևանքը մոտ 1,5 միլիոն հայերի սպանությունն էր։

բ. Բնութագրի՛ր։ Ինչպե՞ս կբնութագրեք Հայոց ցեղասպանության տարիներին միսիոներների գործունեությունը։

Միսիոներների գործունեությունը մարդասիրական և անձնվեր էր։ Նրանք տեղեկացնում էին աշխարհին հայերի կոտորածների մասին և փորձում էին փրկել հայ կանանց ու երեխաներին։

գ. Գնահատի՛ր։ Ինչպիսի՞ դերակատարում ունեցավ եկեղեցին ցեղասպանությունից փրկվածներին օգնելու և զոհերի հիշատակը հավերժացնելու գործում։

Եկեղեցին կարևոր դեր ունեցավ փրկվածներին օգնելու և զոհերի հիշատակը պահպանելու գործում։ Այն օգնեց գաղթականներին և որբերին, իսկ 2015 թ. իրականացրեց ցեղասպանության զոհերի սրբադասումը։

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ

1. Հիմնավորի՛ր։ Ի՞նչ փաստերով կարող եք հիմնավորել «ցեղասպանությունը մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություն է» պնդումը։

Ցեղասպանությունը մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություն է, որովհետև դրա նպատակն է որևէ ազգային, էթնիկական, ռասայական կամ կրոնական խմբի ոչնչացնելը։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ սպանվեցին մոտ 1,5 միլիոն հայեր, և նրանց դեմ կիրառվեցին ցեղասպանության տարբեր ձևեր։

2. Արժևորի՛ր։ Որո՞նք էին ցեղասպանության 50-րդ տարելիցի միջոցառումների կարևորությունը։

1965 թ. ցեղասպանության 50-րդ տարելիցի պետական նշումը կարևոր էր, որովհետև այն օգնեց վերացնել երկար տարիների լռությունը։ Դրանից հետո սկսվեցին ավելի շատ ուսումնասիրություններ և գրքերի ու փաստաթղթերի հրատարակումներ։

3. Համեմատի՛ր։ Ինչո՞վ էին տարբերվում Հայոց ցեղասպանության առնչությամբ Անտանտի և Եռյակ դաշինքի պետությունների դիրքորոշումները։ Ինչո՞վ էր դա պայմանավորված։

Անտանտի պետությունները դատապարտում էին հայերի կոտորածները և պահանջում պատասխանատվություն, իսկ Օսմանյան կայսրության դաշնակից Գերմանիան և Ավստրո-Հունգարիան հիմնականում անտարբեր էին։ Դա պայմանավորված էր նրանց քաղաքական և ռազմական շահերով։

Առաջադրանքներ։ 

1․ Որոշել քառակուսային եռանդամի նշանը տրված կետում․
ա) x² + 4x − 8, x = 2,  

2² + 4(2) − 8= 4+8-8=4

բ) 3 x² − 10x + 2, x = −1,  

3 (-1)² − 10(-1) + 2=3+10+2=15

գ) −2 x² + 7x + 11, x = 1.5, 

−2 (1.5)² + 7(1.5) + 11=-4.5+10.5+11=17

դ) 2  x² + 5x − 20, x = 4

2 (4)² + 5(4) − 20= 32+20-20=32

2․ Հաշվել քառակուսային եռանդամի դիսկրիմինանտը (տարբերիչ)։ Եռանդամի նշանը կախվա՞ծ է արդյոք x-ի արժեքից: Եթե կախված չէ, ապա նշել նշանը։
ա) 2x² + 7x − 1,  

D=7² -4(2)(-1)

D=49-4(2)(-1)

D=49+8

D=57

բ) −x² + 3x − 9,  

D=3² -4(-1)(-9)

D=9-4(-1)(-9)

D=9-36

D=-27

գ) − x² − 6x − 9։ 

D=(-6)² -4(-1)(-9)

D=36-4(-1)(-9)

D=36-36

D=0

x1=x1=-(-6)/2*(-1)=-3

(-∞,-3) (-3,∞)

3․ Գտնել քառակուսային եռանդամի նշանապահպանման միջակայքերը․
ա) 2x² − 6x + 4, 

D=(-6)² −4(2)(4)

D=36-32

D=4

x1=6+√4/4=6+2/4=8/4=2

x2=6-√4/4=6-2/4=4/4=1

2x² − 6x + 4= 2(x−1)(x−2)

+=(-∞,1) (2,∞)

-=(1,2)

բ) 3x² + 2x + 1, 

D=2² −4(3)(1)

D=4-12

D=-8<0

a=3>0

+=(-∞,+∞)

գ) − x² + 3x − 2։ 

D=3² −4(-1)(-2)

D=9-8

D=1

x1=-3+√1/-2=-3+1/-2=-2/-2=1

x2=-3-√1/-2=-3-1/-2=-4/-2=2

− x² + 3x − 2=-(x-1)(x-2)

-=(-∞,1) (2,+∞)

+=(1,2)

4․ Գտնել արտահայտության նշանապահպանման միջակայքերը և պարզե՛ք նշանը տրված կետում․  

ա) − x² − 5x − 6, x = −1,  

D=(-5)² −4(-1)(-6)

D=25-24=1

x1=5+1/-2=6/-2=-3

x2=5-1/-2=4/-2=-2

a=-1<0

+= (-3,-2)

-=(-∞,-3) (-2,+∞)

x=−1-ում նշանը −

բ) 3x² − 7x + 4, x = 5,   

D=(-7)² −4(3)(4)

D=49-48

D=1

x1=7+1/6=8/6=4/3

x2=7-1/6=6/6=1

a=3>0

-= (1,4/3)

+=(-∞,1) (4/3,+∞)

5>4/3

x=5-ում նշանը +

գ) 2x² − 9x + 10, x = 3։ 

D=(-9)² −4(2)(10)

D=81-80

D=1

x1=9+1/4=10/4=2.5

x2=9-1/4=8/4=2

a=2>0

-= (2,2.5)

+=(-∞,2) (2.5,+∞)

3>5/2

x=3-ում նշանը +

5․ m-ի փոխարեն գրել թիվ, որ ստացված քառակուսային եռանդամն ունենա մեկ նշանապահպանման միջակայք․ 

D<0
ա) x² + 5x + m,  

D=5² −4*1*m<0

25-4m<0

25/4<m

m=6

բ) −2x² + 15x − m,  

D=15² −4*-2*-m<0

225-8m<0

225/8<m

m=28

գ) 3 x² − 7x + m, 

D=(-7)² −4*3*m<0

49-12m<0

49/12<m

m=4
դ) mx² − 14x + 30,  

D=(-14)² −4*m*30<0

196-120m<0

196/120<m

m=2

ե) mx² + 12x + 34,  

D=12² −4*m*34<0

144-136m<0

144/136<m

m=1

զ) mx² − 4x + 8: 

D=(-4)² −4*m*8<0

16-32m<0

16/32<m

½<m

m=1
ԼՈՒԾՈՒՄ։  

դ) Եթե քառակուսային եռանդամն ունի մեկ նշանապահպանման միջակայք, ուրեմն այդ միջակայքն է (−∞, +∞): Դա հնարավոր է, երբ եռանդամն արմատ չունի, այսինքն՝ D < 0:  

Ուրեմն՝ D = (−14)² − 4 ⋅ 30 ⋅ m < 0:  

Լուծելով անհավասարումը՝ ստանում ենք m >49/30 :  

Օրինակ՝ m = 12 բավարարում է այս պայմանին։

Ինձ վերաբերող հոդվածներն են 30-րդ, 34-րդ, 37-րդ, 38-րդ, 39-րդ, 42-րդ, 43-րդ, 52֊րդ, 53֊րդ և 64֊րդ։

Հոդված 30․ Կանայք և տղամարդիկ ունեն հավասար իրավունքներ։

Հոդված 34․ Իմ անձնական տվյալները պետք է պաշտպանված լինեն, և ես իրավունք ունեմ իմանալու, թե ինչ տվյալներ են իմ մասին պահվում։

Հոդված 37․ Ես որպես երեխա իրավունք ունեմ ազատ արտահայտելու իմ կարծիքը, և ինձ վերաբերող հարցերում իմ կարծիքը պետք է հաշվի առնվի։

Հոդված 38․ Ես ունեմ կրթության իրավունք և կարող եմ ստանալ կրթություն։

Հոդված 39․ Ես ազատ եմ անել այն, ինչը չի խախտում ուրիշների իրավունքները և չի հակասում օրենքներին։

Հոդված 42․ Ես իրավունք ունեմ ունենալու և ազատ արտահայտելու իմ կարծիքը, ինչպես նաև տեղեկություններ ստանալու և տարածելու։

Հոդված 43․ Ես ունեմ ստեղծագործելու ազատություն օրինակ՝ գրել, նկարել, երաժշտություն ստեղծել և այլ ստեղծագործական աշխատանքներ անել։

Հոդված 52․ Եթե իմ իրավունքները խախտվեն, ես կարող եմ դիմել Մարդու իրավունքների պաշտպանին։

Հոդված 53․ Ես իրավունք ունեմ դիմումներ և առաջարկներ ներկայացնելու պետական և տեղական մարմիններին և ստանալու պատասխան։

Հոդված 64․ Ես իրավունք ունեմ ստանալու իրավաբանական օգնություն և անհրաժեշտության դեպքում ունենալու փաստաբան։

Ինձ ամենաշատը վերաբերում են 3-րդ, 7-րդ և 8-րդ հոդվածները։

Հոդված 3 Մարդու արժանապատվությունը, իրավունքներն ու ազատությունները պետք է հարգվեն և պաշտպանվեն։

Հոդված 7 Ես ունեմ ընտրելու իրավունք, և ընտրությունները պետք է լինեն ազատ, հավասար, ուղղակի և գաղտնի։

Հոդված 8 Ես կարող եմ ունենալ իմ սեփական գաղափարներն ու քաղաքական կարծիքը, իսկ տարբեր կուսակցություններ կարող են ազատորեն գործել։

Բելառուս – ունի 4-ից ավելի հարևաններ, ծովի անմիջական ափ չունի, բայց գտնվում է ծովի մոտ։

Չեխիա – ունի 4 հարևան երկիր, ծովի ափ չունի և գտնվում է ծովերից ոչ շատ հեռու։

Հյուսիսային Մակեդոնիա – ունի 4 հարևան երկիր, ծովի ափ չունի, բայց գտնվում է ծովին մոտ։

Կոսովո – ունի 4 հարևան երկիր, ծովի ափ չունի և գտնվում է ծովի համեմատաբար մոտ տարածքում։

Ղրղզստան – ունի 4 հարևան երկիր, ծովի ափ չունի և գտնվում է Ասիայի ներքին հատվածում։

1. Նյութեր / մարմին / երևույթ

1. Ի՞նչ է նյութը։ Ի՞նչ է մարմինը։
Նյութը այն է, ինչից կազմված են մարմինները։ Մարմինը նյութից կազմված առարկա է։

2. Ի՞նչ տարբերություն կա ֆիզիկական և քիմիական երևույթների միջև։
Ֆիզիկական երևույթի ժամանակ նյութը չի փոխվում, իսկ քիմիական երևույթի ժամանակ առաջանում է նոր նյութ։

2. Նյութերի դասակարգում

1. Ի՞նչ է պարզ և բարդ նյութը։
Պարզ նյութը կազմված է մեկ տարրի ատոմներից, իսկ բարդ նյութը տարբեր տարրերի ատոմներից։

2. Որո՞նք են անօրգանական նյութերի հիմնական դասերը։
Անօրգանական նյութերի հիմնական դասերն են օքսիդները, թթուները, հիմքերը և աղերը։

3. Ի՞նչ է օքսիդը, թթուն, հիմքը և աղը։
Օքսիդը թթվածնի և մեկ այլ տարրի միացություն է։ Թթուն, հիմքը և աղը անօրգանական նյութերի հիմնական դասերից են։

3. Ռեակցիաներ

1. Ի՞նչ է քիմիական ռեակցիան։ Որո՞նք են քիմիական ռեակցիաների տեսակները։
Քիմիական ռեակցիան այն գործընթացն է, որի ժամանակ առաջանում են նոր նյութեր։ Դրա հիմնական տեսակներն են միացման, քայքայման, տեղակալման և փոխանակման ռեակցիաները։

2. Ինչպե՞ս տարբերել միացման, քայքայման, տեղակալման և փոխանակման ռեակցիաները։
Միացման ժամանակ մի քանի նյութից ստացվում է մեկ նյութ, իսկ քայքայման ժամանակ մեկ նյութից՝ մի քանի նյութ։ Տեղակալման ժամանակ մի տարր փոխարինում է մյուսին, իսկ փոխանակման ժամանակ երկու նյութ փոխանակում են իրենց մասերը։

4. Քիմիական կապ

1. Քիմիական կապի ի՞նչ տեսակներ գիտես։
կովալենտ և մետաղական կապերը։

2. Ո՞րն է տարբերությունը իոնային և կովալենտ կապերի միջև։
Իոնային կապի ժամանակ էլեկտրոնները տրվում կամ ընդունվում են, իսկ կովալենտ կապի ժամանակ ատոմները էլեկտրոնները կիսում են։

5. Մոլ

1. Ի՞նչ է մոլը։
Մոլը նյութի քանակի չափման միավոր է որը ցույց է տալիս նյութի մասնիկների քանակը։

2. Ինչպե՞ս հաշվարկել նյութի քանակը։
Նյութի քանակը հաշվում ենք n = m / M բանաձևով, որտեղ m-ը զանգվածն է, իսկ M-ը մոլային զանգվածը։