Իմ հիմնական իրավունքներն ու ազատությունները

Ինձ վերաբերող հոդվածներն են 30-րդ, 34-րդ, 37-րդ, 38-րդ, 39-րդ, 42-րդ, 43-րդ, 52֊րդ, 53֊րդ և 64֊րդ։

Հոդված 30․ Կանայք և տղամարդիկ ունեն հավասար իրավունքներ։

Հոդված 34․ Իմ անձնական տվյալները պետք է պաշտպանված լինեն, և ես իրավունք ունեմ իմանալու, թե ինչ տվյալներ են իմ մասին պահվում։

Հոդված 37․ Ես որպես երեխա իրավունք ունեմ ազատ արտահայտելու իմ կարծիքը, և ինձ վերաբերող հարցերում իմ կարծիքը պետք է հաշվի առնվի։

Հոդված 38․ Ես ունեմ կրթության իրավունք և կարող եմ ստանալ կրթություն։

Հոդված 39․ Ես ազատ եմ անել այն, ինչը չի խախտում ուրիշների իրավունքները և չի հակասում օրենքներին։

Հոդված 42․ Ես իրավունք ունեմ ունենալու և ազատ արտահայտելու իմ կարծիքը, ինչպես նաև տեղեկություններ ստանալու և տարածելու։

Հոդված 43․ Ես ունեմ ստեղծագործելու ազատություն օրինակ՝ գրել, նկարել, երաժշտություն ստեղծել և այլ ստեղծագործական աշխատանքներ անել։

Հոդված 52․ Եթե իմ իրավունքները խախտվեն, ես կարող եմ դիմել Մարդու իրավունքների պաշտպանին։

Հոդված 53․ Ես իրավունք ունեմ դիմումներ և առաջարկներ ներկայացնելու պետական և տեղական մարմիններին և ստանալու պատասխան։

Հոդված 64․ Ես իրավունք ունեմ ստանալու իրավաբանական օգնություն և անհրաժեշտության դեպքում ունենալու փաստաբան։

Ինձ վերաբերող սահմանադրական հոդվածները

Ինձ ամենաշատը վերաբերում են 3-րդ, 7-րդ և 8-րդ հոդվածները։

Հոդված 3 Մարդու արժանապատվությունը, իրավունքներն ու ազատությունները պետք է հարգվեն և պաշտպանվեն։

Հոդված 7 Ես ունեմ ընտրելու իրավունք, և ընտրությունները պետք է լինեն ազատ, հավասար, ուղղակի և գաղտնի։

Հոդված 8 Ես կարող եմ ունենալ իմ սեփական գաղափարներն ու քաղաքական կարծիքը, իսկ տարբեր կուսակցություններ կարող են ազատորեն գործել։

Հայաստանին աշխարհագրական դիրքով նման երկրները

Բելառուս – ունի 4-ից ավելի հարևաններ, ծովի անմիջական ափ չունի, բայց գտնվում է ծովի մոտ։

Չեխիա – ունի 4 հարևան երկիր, ծովի ափ չունի և գտնվում է ծովերից ոչ շատ հեռու։

Հյուսիսային Մակեդոնիա – ունի 4 հարևան երկիր, ծովի ափ չունի, բայց գտնվում է ծովին մոտ։

Կոսովո – ունի 4 հարևան երկիր, ծովի ափ չունի և գտնվում է ծովի համեմատաբար մոտ տարածքում։

Ղրղզստան – ունի 4 հարևան երկիր, ծովի ափ չունի և գտնվում է Ասիայի ներքին հատվածում։

Բարդ նախադասության վարժություններ

2. Փակագծում տրված հարցին պատասխանող նախադասություն ավելացնելով՝ տրված պարզ նախադասությունները բարդացրու։

Նավակն արդեն մոտեցել էր այն մարդուն, որը կանգնած էր ափին։

Սա պատմություն է այն մասին, թե ինչպես է ամեն ինչ սկսվել։

Արդեն շատ հեռու եք այն վայրից, որտեղից եկել եք։

Դեռ կլսեք նրանց մասին, ովքեր մասնակցել են այդ պատմությանը։

5. Բարդ նախադասությունը պարզեցրու՝ նրա մեջ եղած նախադասություններից մեկը թողնելով։

  1. Մարգարը տախտակամածից նայեց ծովեզրի լեռնաշղթային, որի սրածայր գագաթներին ամպը նազով էր նստել։
    — Մարգարը տախտակամածից նայեց ծովեզրի լեռնաշղթային։
  2. Հեռու գարունքին, երբ Արայի լեռը փեշերից ձյուն էր հալում և լանջը մերկացնում, ձյունաջրի պղտոր առվակները ձորակներով գլորվում էին դեպի Քասախի ձորը։ Հանավանքից մի շինական աչքը դրեց վանքի պարիսպների միջև ընկած հողակտորի վրա։
    — Հեռու գարունքին ձյունաջրի պղտոր առվակները ձորակներով գլորվում էին դեպի Քասախի ձորը։
  3. Տատի այդ տարօրինակ պատմությունը, որ թոռան սրտում երկյուղած տրամադրություն ստեղծելու նպատակ ուներ, վատ ազդեց երեխայի վրա։
    — Տատի այդ տարօրինակ պատմությունը վատ ազդեց երեխայի վրա։
  4. Ամռան շոգին, երբ արևն այնքան մոտ է, ջերմությունը՝ շատ, երբ շները շոգից տակի ստվերում պառկում են, առվի եզերքին միշտ էլ կարելի է տեսնել Լառ-Մարգարին։
    — Ամռան շոգին առվի եզերքին միշտ էլ կարելի է տեսնել Լառ-Մարգարին։
  5. Լուսնյակ գիշերներին, երբ գյուղը քնած էր բեզարած մրափով, հովը սառնություն էր բերում ցերեկվա շոգից խանձված դաշտերին, Լառ-Մարգարը մինչև լուսաբաց աշխատում էր։
    — Լուսնյակ գիշերներին Լառ-Մարգարը մինչև լուսաբաց աշխատում էր։

6. Բարդ նախադասությունը պարզ նախադասություններով արտահայտիր։

Հնագիտական պեղումներից պարզվել է, որ մոտ վեց հազար տարի առաջ էլ աղավնիները ծառայել են Ֆրանսիայի տարածքում բնակվող եվրոպացիներին։
— Հնագիտական պեղումներից մի բան պարզվել է։ Մոտ վեց հազար տարի առաջ էլ աղավնիները ծառայել են Ֆրանսիայի տարածքում բնակվող եվրոպացիներին։

Գիտնականները փորձերով ապացուցել են, որ աղավնիներն օժտված են հիանալի հիշողությամբ։
— Գիտնականները փորձեր են կատարել։ Նրանք ապացուցել են, որ աղավնիները հիանալի հիշողություն ունեն։

Լարվածությունը թուլացնելու ամենահեշտ միջոցը հյուսելն է, որի ժամանակ մարդ կենտրոնանում է թելի ու նախշի վրա՝ կամաց-կամաց կտրվելով իրեն անհանգստացնող մտքից։
— Լարվածությունը թուլացնելու ամենահեշտ միջոցը հյուսելն է։ Հյուսելիս մարդ կենտրոնանում է թելի ու նախշի վրա։ Նա կամաց-կամաց կտրվում է իրեն անհանգստացնող մտքից։

Ամերիկյան մի համալսարանի հոգեբանները պարզել են, որ մարդու ստորագրության չափն արտահայտում է նրա հոգեկան վիճակը։
— Ամերիկյան մի համալսարանի հոգեբանները մի բան են պարզել։ Մարդու ստորագրության չափն արտահայտում է նրա հոգեկան վիճակը։

Սեպտեմբերի 21-25

1. Նյութեր / մարմին / երևույթ

1. Ի՞նչ է նյութը։ Ի՞նչ է մարմինը։
Նյութը այն է, ինչից կազմված են մարմինները։ Մարմինը նյութից կազմված առարկա է։

2. Ի՞նչ տարբերություն կա ֆիզիկական և քիմիական երևույթների միջև։
Ֆիզիկական երևույթի ժամանակ նյութը չի փոխվում, իսկ քիմիական երևույթի ժամանակ առաջանում է նոր նյութ։

2. Նյութերի դասակարգում

1. Ի՞նչ է պարզ և բարդ նյութը։
Պարզ նյութը կազմված է մեկ տարրի ատոմներից, իսկ բարդ նյութը տարբեր տարրերի ատոմներից։

2. Որո՞նք են անօրգանական նյութերի հիմնական դասերը։
Անօրգանական նյութերի հիմնական դասերն են օքսիդները, թթուները, հիմքերը և աղերը։

3. Ի՞նչ է օքսիդը, թթուն, հիմքը և աղը։
Օքսիդը թթվածնի և մեկ այլ տարրի միացություն է։ Թթուն, հիմքը և աղը անօրգանական նյութերի հիմնական դասերից են։

3. Ռեակցիաներ

1. Ի՞նչ է քիմիական ռեակցիան։ Որո՞նք են քիմիական ռեակցիաների տեսակները։
Քիմիական ռեակցիան այն գործընթացն է, որի ժամանակ առաջանում են նոր նյութեր։ Դրա հիմնական տեսակներն են միացման, քայքայման, տեղակալման և փոխանակման ռեակցիաները։

2. Ինչպե՞ս տարբերել միացման, քայքայման, տեղակալման և փոխանակման ռեակցիաները։
Միացման ժամանակ մի քանի նյութից ստացվում է մեկ նյութ, իսկ քայքայման ժամանակ մեկ նյութից՝ մի քանի նյութ։ Տեղակալման ժամանակ մի տարր փոխարինում է մյուսին, իսկ փոխանակման ժամանակ երկու նյութ փոխանակում են իրենց մասերը։

4. Քիմիական կապ

1. Քիմիական կապի ի՞նչ տեսակներ գիտես։
կովալենտ և մետաղական կապերը։

2. Ո՞րն է տարբերությունը իոնային և կովալենտ կապերի միջև։
Իոնային կապի ժամանակ էլեկտրոնները տրվում կամ ընդունվում են, իսկ կովալենտ կապի ժամանակ ատոմները էլեկտրոնները կիսում են։

5. Մոլ

1. Ի՞նչ է մոլը։
Մոլը նյութի քանակի չափման միավոր է որը ցույց է տալիս նյութի մասնիկների քանակը։

2. Ինչպե՞ս հաշվարկել նյութի քանակը։
Նյութի քանակը հաշվում ենք n = m / M բանաձևով, որտեղ m-ը զանգվածն է, իսկ M-ը մոլային զանգվածը։

1. Նյութեր / մարմին / երևույթ

1. Ի՞նչ է նյութը։ Ի՞նչ է մարմինը։
Նյութը այն է ինչից կազմված են մարմինները։ Մարմինը նյութի որոշակի ձևն է, օրինակ սեղանը կամ գիրքը։

2. Ի՞նչ տարբերություն կա ֆիզիկական և քիմիական երևույթների միջև։
Ֆիզիկական երևույթի ժամանակ նյութը չի փոխվում, իսկ քիմիական երևույթի ժամանակ առաջանում է նոր նյութ։

2. Նյութերի դասակարգում

1. Ի՞նչ է պարզ և բարդ նյութը։
Պարզ նյութը կազմված է մեկ քիմիական տարրի ատոմներից, իսկ բարդ նյութը տարբեր տարրերի ատոմներից։

2. Որո՞նք են անօրգանական նյութերի հիմնական դասերը։
օքսիդները, թթուները, հիմքերը և աղերը։

3. Ի՞նչ է օքսիդը, թթուն, հիմքը և աղը։
Օքսիդը թթվածնի և մեկ այլ տարրի միացություն է։ Թթուն, հիմքը և աղը անօրգանական նյութերի հիմնական դասերից են և ունեն իրենց հատուկ կազմն ու հատկությունները։

3. Ռեակցիաներ

  1. Ի՞նչ է քիմիական ռեակցիան։ Որո՞նք են քիմիական ռեակցիաների տեսակները։
    Քիմիական ռեակցիան այն գործընթացն է որի ժամանակ մի նյութերից առաջանում են նոր նյութեր։ Հիմնական տեսակներն են միացման, քայքայման, տեղակալման և փոխանակման։

2. Ինչպե՞ս տարբերել դրանք։
Միացման ժամանակ մի քանի նյութից ստացվում է մեկը, քայքայման ժամանակ մեկը բաժանվում է մի քանի նյութերի, իսկ տեղակալման և փոխանակման ժամանակ նյութերը փոխանակում են իրենց մասերը։

4. Քիմիական կապ

1. Քիմիական կապի ի՞նչ տեսակներ գիտես։
Գիտեմ կովալենտ և մետաղական կապերը։

2. Ո՞րն է տարբերությունը իոնային և կովալենտ կապերի միջև։
Իոնային կապի ժամանակ ատոմները էլեկտրոններ են տալիս կամ ընդունում, իսկ կովալենտ կապի ժամանակ էլեկտրոնները կիսում են։

5. Մոլ

1. Ի՞նչ է մոլը։
Մոլը նյութի քանակի չափման միավոր է, որը ցույց է տալիս, թե որքան մասնիկ կա նյութում։

2. Ինչպե՞ս հաշվարկել նյութի քանակը։
Նյութի քանակը հաշվում ենք n = m / M, որտեղ m-ը զանգվածն է, իսկ M-ը մոլային զանգվածը։

6. Ատոմ

1. Որո՞նք են ատոմի հիմնական մասնիկները։
Ատոմի հիմնական մասնիկներն են պրոտոնը, նեյտրոնը և էլեկտրոնը։

2. Ինչպե՞ս որոշել դրանց թիվը։
Պրոտոնների թիվը հավասար է տարրի ատոմային համարին, չեզոք ատոմում էլեկտրոնների թիվը նույնն է, իսկ նեյտրոնները գտնում ենք զանգվածային թվից հանելով պրոտոնների թիվը։

7. Օքսիդացման աստիճան

Ի՞նչ է օքսիդացման աստիճանը։
Օքսիդացման աստիճանը ցույց է տալիս, թե միացության մեջ տարրը պայմանականորեն քանի էլեկտրոն է տվել կամ ընդունել։

Ինչպե՞ս որոշել տարրի օքսիդացման աստիճանը միացության մեջ։
Այն որոշում ենք հաշվի առնելով միացության բանաձևը և մյուս տարրերի հայտնի օքսիդացման աստիճանները։

8. Զանգվածային բաժին

1. Ի՞նչ է զանգվածային բաժինը։
Զանգվածային բաժինը ցույց է տալիս, թե նյութի ընդհանուր զանգվածի որ մասն է կազմում տվյալ տարրը։

2. Ինչպե՞ս հաշվարկել տարրի զանգվածային բաժինը։
հաշվում ենք տարրի զանգվածը բաժանելով միացության ընդհանուր զանգվածին և բազմապատկելով 100%-ով։

9. Mr — հարաբերական մոլեկուլային զանգված

1. Ի՞նչ է Mr-ը, Ar-ը։
Ar-ը տարրի հարաբերական ատոմային զանգվածն է, իսկ Mr-ը նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածն է։

2. Ինչպե՞ս հաշվարկել նյութի Mr-ը։
Mr-ը հաշվում ենք միացության մեջ եղած բոլոր ատոմների Ar-ները գումարելով հաշվի առնելով դրանց քանակը։

Салтыков-Щедрин « Повесть о том, как один мужик двух генералов прокормил»

Вопросы для обсуждения:

  1. Почему генералы ничего не умели делать?
    Они всю жизнь работали в конторе и привыкли, что за них всё делают другие. Поэтому они даже не умели добывать еду и готовить.
  2. Как они оказались на необитаемом острове?
    Однажды они проснулись и неожиданно оказались на необитаемом острове. Они сами не понимали, как туда попали.
  3. Почему генералы решили, что мужик — «тунеядец»?
    Они нашли его спящим под деревом и подумали, что он просто ленится и не хочет работать. На самом деле мужик просто спал.
  4. Как мужик помог генералам?
    Он нашёл для них еду, нарвал яблок, накопал картошку, развёл огонь, поймал птицу и приготовил еду. Потом он ещё построил лодку и отвёз их домой.
  5. Как генералы его отблагодарили?
    Они дали ему всего рюмку водки и пять копеек серебром. Хотя мужик сделал для них очень много.
  6. Над чем смеётся автор в этом произведении?
    Автор смеётся над генералами, которые ничего не умеют делать сами, но считают себя важными людьми. Также он показывает, как несправедливо они относятся к мужику, который на самом деле делает для них всю работу.