Լույսի աղբյուրները տեսանելի են նրանց արձակած լույսի շնորհիվ։
Այն մարմինները, որոնք լույս չեն արձակում, սակայն տեսանելի են, քանի որ անդրադարձնում են լույսի աղբյուրներից իրենց վրա ընկած լույսը՝ հանդիսանում են լույսի երկրորդային աղբյուրներ։
Լույսը լավ են անդրադարձնում հայելային, ողորկ մակերևույթները։Փորձը հաստատում է, որ հայելիները լույսն անդրադարձնում են որոշակի օրենքով, որը կոչվում է անդրադարձման օրենք։Ընկնող ճառագայթը և անդրադարձած ճառագայթը հայելու մակերևույթին տարված ուղղահայացի հետ կազմում են հավասար անկյուններ։Ընկնող ճառագայթի և հայելու մակերևույթին տարված ուղղահայացի կազմած անկյունը կոչվում է անկման անկյուն:Անդրադարձած ճառագայթի և հայելու մակերևույթին տարված ուղղահայացի կազմած անկյունը կոչվում է անդրադարձման անկյուն:Լույսի անդրադարձման անկյունը հավասար է անկման անկյանը:
Հայելիները լինում են հարթ, ուռուցիկ և գոգավոր:
Անդրադարձման երևույթի վրա է հիմնված հարթ հայելում առարկայի պատկերի ստացումը: Երբ առարկան տեղադրում ենք հայելու առջև, մեզ թվում է, որ ճիշտ իր նման մեկ այլ առարկա գտնվում է հայելու հետևում: Դա առարկայի պատկերն է:
Առարկայի պատկերը հայելում կեղծ է:
Առարկայի պատկերը հայելում միշտ ուղիղ է, այսինքն՝ շրջված չէ:
Առարկայի պատկերը հայելուց ունի նույն հեռավորությունը, ինչ առարկան:
Առարկայի պատկերի չափերը հավասար են առարկայի չափերին:Ի տարբերություն այլ մակերևույթների՝ հայելին գրեթե ամբողջովին անդրադարձնում է իր վրա ընկնող լույսը:Հայելային որոշ հատկություններ ունի ջրի անշարժ մակերևույթը, որում նույնպես կարելի է տեսնել շրջապատի մարմինների ոչ շատ հստակ պատկերը:
Անդրադարձումը լինում է հայելային և ցրիվ:
Հայելային մակերևույթներից լույսն անդրադառնում է զուգահեռ փնջերով՝ հայելային:
Խորդուբորդ մակերևույթներից լույսն անդրադառնում է տարբեր ուղղություններով՝ ցրիվ։
Կինոթատրոններում լույսի ցրիվ անդրադարձում առաջացնելու համար օգտվում են խորդուբորդ մակերևույթով էկրաններից, որպեսզի այն տեսանելի լինի դահլիճի բոլոր մասերից և չփայլի ինչպես ձեր գրատախտակը:
Լույսի ցրիվ անդրադարձման շնորհիվ են ծառերը, շենքերը և այլ առարկաներ երևում բոլոր կողմերից:
Լույսի բեկումը,ոսպնյակներ
Լույսի ճառագայթի ուղղության փոփոխությունը մի միջավայրից մյուսին անցնելիս, կոչվում է լույսի բեկում:
Լույսի բեկմամբ են բացատրվում բազմաթիվ օպտիկական երևույթներ. բերենք դրանցից մի քանիսը՝
1. ջրամբարի խորությունը մեզ թվում է ավելի փոքր քան իրականում է,
2. ջրով լի բաժակի մեջ մտցված ձողիկը թվում է կոտրված,
3. հորիզոնի նկատմամբ Արեգակի և աստղերի դիրքը թվում է իրականից ավելի բարձր, իսկ Արեգակի չափերն ավելի մեծ, երբ այն հորիզոնին մոտ է:
4.մթնոլորտի անհամասեռությամբ և նրանում լույսի բեկմամբ է պայմանավորված աստղերի առկայծումը և օդատեսիլի (միրաժ) առաջացումը:
Ոսպնյակներ
Գործնական մեծ նշանակություն ունի լույսի բեկման երևույթը ոսպնյակներում:
Գնդային մակերևույթներով սահմանափակված ապակենման մարմինները կոչվում են ոսպնյակներ:
Գնդային մակերևույթներով սահմանափակված ապակենման մարմինները կոչվում են ոսպնյակներ:
Օրինակ
Ոսպնյակներ են ակնոցի, խոշորացույցների ապակիները:
Ոսպնյակները լինում են հավաքող և ցրող:
Օրինակ Ոսպնյակներ են ակնոցի, խոշորացույցների ապակիները:Ոսպնյակները լինում են հավաքող և ցրող: Հավաքող (ուռուցիկ) ոսպնյակների միջին մասը ավելի հաստ է, քան եզրային մասերը։
Երբ լույսի զուգահեռ ճառագայթներն ընկնում են հավաքող ոսպնյակի վրա, դրանից անցնելուց հետո հավաքվում են մի կետում: Այդ կետը կոչվում է ոսպնյակի կիզակետ: Հավաքող ոսպնյակը ունի երկու իրական կիզակետ: Հավաքող ոսպնյակի օգնությամբ կարելի է Արեգակից եկող լուսային էներգիան հավաքել մի կետում և այրել թուղթը:Ցրող (գոգավոր) ոսպնյակների եզրերը հաստ են, իսկ միջին մասը՝ բարակ։Ցրող ոսպնյակի վրա ընկնող զուգահեռ ճառագայթները դրանից դուրս են գալիս ցրված: Մի կետում հավաքվում են նրանց շարունակությունները: Այդ կետը կոչվում է ոսպնյակի կեղծ կիզակետ: Ցրող ոսպնյակը ունի երկուկեղծ կիզակետ:
Հավաքող և ցրող ոսպնյակները օգտագործվում են բազմազան օպտիկական սարքերում՝ ճառագայթների ընթացքը պահանջվող ձևով փոփոխելու համար:
Դրանք օգտագործվում են մանրադիտակներում, աստղադիտակներում, լուսանկարչական ապարատում, հեռադիտակներում, խոշորացույցներում և այլն:
Պատասխանել հարցերին
1. Ե՞րբ է լույսը բեկվում: Ինչո՞վ է լույսի բեկումը տարբերվում անդրադարձումից: 2. Ի՞նչ է ոսպնյակը: 3. Ո՞ր կետն է կոչվում ոսպնյակի կիզակետ: 4.Ի՞նչ օրենքով է կատարվում լույսի անդրադարձումը։
Ընկնող ճառագայթը և անդրադարձած ճառագայթը հայելու մակերևույթին տարված ուղղահայացի հետ կազմում են հավասար անկյուններ։Ընկնող ճառագայթի և հայելու մակերևույթին տարված ուղղահայացի կազմած անկյունը կոչվում է անկման անկյուն:Անդրադարձած ճառագայթի և հայելու մակերևույթին տարված ուղղահայացի կազմած անկյունը կոչվում է անդրադարձման անկյուն:Լույսի անդրադարձման անկյունը հավասար է անկման անկյանը:
5.Նշի՛ր հայելիների տեսակները
Հայելիները լինում են հարթ, ուռուցիկ և գոգավոր:
6.Ո՞ր անկյուն է կոչվում անդրադարձման անկյուն։
Անդրադարձած ճառագայթի և հայելու մակերևույթին տարված ուղղահայացի կազմած անկյունը կոչվում է անդրադարձման անկյուն:Լույսի անդրադարձման անկյունը հավասար է անկման անկյանը:
Իմ բլոգը բացել է Ծաղիկ Գասպարյանը 3-րդ դասարանում։ Իմ բլոգում կա 954 նյութ։ Ես ամենա շատը օգտագործում եմ այս բաժիները Մաթեմատիկա, Բնագիտություն, Պատմություն և մայրենի։ Իմ բլոգը արդեն գոյատևում է հինգ տարի։ Իմ բլոգը բացել են 28 Հունիսի։ Ահա իմ առաջին տեսանյութը։ Նաև իմ բլոգում կան դպրոցից դուրս բաժիներ։
остановился около к_литки. 2. Между ск_мейками проб_ралась девушка. 3. Его черный с_луэт выд_лялся на фоне д_лекой св_тящейся зелени. 4. Наконец между стволами сосен что-то бл_снуло. 5. Вверху, почти к_саясь снежного склона, плыло странное огненное обл_ко. 6. Позади на спокойной воде зам_рла яхта. 7. Остров был _бсолютно гол. 8. Шарф ее разв_вался по ветру, чуть накл_ненная вперед ф_гурка напр_глась. 9. Вместе со своим отр_жением замок словно в_сит в воздухе, оп_ясанный б_хр_мой густой зеленой тени. 10. Песок л_жился выт_нутыми ровными гр_дами по обочинам гладкого проспекта… 11. Он видел, как первые лучи солнца к_снулись ледяного поля. 12. Шаги гулко разд_вались под сводами. 13. В лодке ст_яла, упр_вляя веслом, женщина с разв_вающимися волосами.
Домашнее задание
Распределите слова в две колонки: в одну – с чередующимися гласными в корнях, в другую – с проверяемыми гласными корня.
Слова для выбора
Соберу коллекцию, спишу на работу, запивать водой, постелить простыню, растереть в порошок, блестеть на солнце, выбираю каету, вытереть пятно, избирательная компания, блестящий ответ, умирать от нетерпения, примирять костюм, примерить поссорившихся друзей, собиратель марок, запивать песню, спашу задачу, чистота пульса, чистота комнаты, посветить фонарем, посветить стихи маме, развевать память, развеваться на ветру, сторожить дачу, увидал Петю, увидал цветок, стеранные джинсы, запреть в кладовке, запевать лекарство, запирать на ключ, замереть от ужаса, собрать грибы, блеснуть умом, металическая зажигалка, ожег руку, расстилать постель, ожог руки вытирайте ноги, поперчить суп, паровать на свежем воздухе, выпирает лопатка, какая-то неразбириха, скрипеть зубами, скрепить подписью, выжечь знак, выжигание по дереву.
45. Տրված առածները հականիշների օգնությամբ լրացրո՛ւ:
Ամառվա փուշը, ձմեռվա նուշը: Բարեկամ կորցնելը հեշտ է, գտնելը դժվար: Դուրսը քահանա, ներսը սատանա.: Գիտունին գերի եղիր, անգետի սիրածն մի եղիր: Գիտունի հետ քար քաշի, անգետի հետ փլավ մի կեր: Իր աչքի գերանը չի տեսնում, ուրիշի աչքի շուփն է տեսնում: