Շատրվանի շուրջպար

Տարածաշրջանը- Վան-Վասպուրական

Ձեռքերի բռնվածքը-  ճկույթ

«Շատրվանի շուրջպար» պարը նաև հայտնի է Հավուզ Բաշի անունով: «Հավուզ» թուրքերենից թարգմանաբար նշանակում է ջրավազան, «Բաշ» նշանակում է գլուխ: Տեղեկություններ կան, որ աղջիկներն իրար հանդիպելու եւ ժամանակ անցկացնելու համար (երգել, պարել, կատակել, խոսել) և ինչու չէ սիրած տղային հանդիպելու համար, կուժերը վերցնում էին գնում ջրի: Ինչպես նաև ջուրը ունենալով կենսական նշանակություն մարդու համար, կարող է լինել մի երեւույթ, որին նվիրվել է պար: Պարն ունի դանդաղ և արագ մաս։

Պարաքայլերը

  • աջ ոտքը կատարում է քայլ դեպի աջ,
  • ձախ ոտքը կատարում է քայլ դեպի ետ, ձեռքերը ելման դրությունից իջնում են ներքև
  • աջ ոտքը նորից կատարում է քայլ դեպի աջ, ձեռքերը վերադառնալով ելման դրություն տեղափոխվում են աջ
  • ձախ ոտքը կատարում է քայլ առաջ, ձեռքերը վերադառնում են ելման դրություն
  • այս ամենը կատավում է 2 անգամ
  • աջ ոտքը դրվում է դեպի աջ
  • 4 անգամ կատարում ենք վեր-վերի, ձեռքերը թևում են

Արագ մասում քայլերը վերածվում են թռիչքների։

Ձայնագրությունը՝ Լաերտ Գրիգորյանի

Շատրվանի շուրջպար

Վեր-վերի

Տարածաշրջանը- հայկական լեռնաշխարհ

Ձեռքերի բռնվածքը- Չափավոր հանդարտի դեպքում՝ ճկույթներով, արագի դեպքում՝ ուսերից

«Վեր-վերին» համայնքային պար է, որը պատկանում է երկու գնալ մեկ դառնալ պարաընտանիքին։ ՈՒնի դեպի վեր ձգվելու, բարաձրանալու խորհուրդ։ Կոմիտասի բնութագրմամբ «Վեր-վերին» թռնոցի պար է։

Գրաբարում այս պարաձևը կոչվում էր «Վերնապար», այսինքն՝ «պար դեպի վեր» կամ «վեհամբարձ պար»: Հայկական պարերում թռիչքների և ոստյունների բովանդակությունը եղել է պարողների ձգտումը թռիչքների բարձրությամբ մոգական ազդեցություն թողնել բույսերի, թռչունների, կենդանիների, ինչպես նաև սեփական ժառանգության աճի վրա:

Պարը բաղկացած է երկու մասից՝ չափավոր հանդարտ և թռնոցի։

Պարաքայլերը՝

Դանդաղ հատվածի պարային քայլերն են.

  • աջ ոտքը դրվում է դեպի աջ
  • ձախ ոտքը խաչվելով անցնում է աջ ոտքի վրայով
  • աջ ոտքը կրկին դրվում է դեպի աջ
  • խաղում է ձախ ոտքը, ապա դրվում է դեպի ձախ
  • խաղում է աջ ոտքը

Արագ հատվածի պարային քայլերն են.

  • ձախ ոտքի վրա կատարվում է թռիչք և աջ ոտքը դրվում է դեպի աջ
  • ձախ ոտքը խաչվելով անցնում է աջ ոտքի վրայով
  • երկու ոտքով թռիչք է կատարվում դեպի աջ
  • խաղում է ձախ ոտքը
  • երկու ոտքով թռիչք է կատարվում դեպի ձախ
  • խաղում է աջ ոտքը

Պարեղանակ՝