1.Թվարկե՛ք հալոգենները։ Ո՞ր խմբում և ո՞ր ենթախմբում են գտնվում պարբերական համակարգում։ Ինչո՞ւ են դրանք անվանվում հալոգեններ։
Հալոգեններն են ֆտորը, քլորը, բրոմը, յոդը և աստատը։ Դրանք գտնվում են պարբերական համակարգի 17-րդ խմբում VIIA գլխավոր ենթախմբում։ Հալոգեն նշանակում է աղ առաջացնող, քանի որ դրանք մետաղների հետ առաջացնում են աղեր։
- Հալոգենները մետաղնե՞ր են, թե՞ ոչ մետաղներ։ ոչ մետաղներ
- Քանի՞ էլեկտրոն ունեն արտաքին էլեկտրոնային շերտում։ 7 էլեկտրոն
- Ի՞նչ լիցքով իոն են սովորաբար առաջացնում։ -1 լիցքով իոն
- Ինչո՞ւ են հալոգենները հեշտությամբ ընդունում էլեկտրոն։
Հեշտությամբ ընդունում են էլեկտրոն քանի որ իրենց արտաքին շերտը լրացնելու համար մեկ էլեկտրոն է պակասում։
5. Ինչպե՞ս են հալոգենները փոխազդում մետաղների հետ։
Մետաղների հետ փոխազդելիս առաջացնում են աղեր։
6. Ինչպե՞ս է փոխվում հալոգենների ակտիվությունը խմբում վերևից ներքև։
Հալոգենների ակտիվությունը նվազում է։
7. Ո՞րն է ավելի ակտիվ՝ ֆտո՞րը, թե՞ քլորը։ ֆտորը
8. Ի՞նչ նյութ է առաջանում Na-ի և Cl₂-ի փոխազդեցությունից։
Առաջանում է նատրիումի քլորիդ=NaCl։
9. Ինչպիսի՞ քիմիական հատկություն ունեն հալոգենները՝ ակտիվ, թե՞ պասիվ։
ակտիվ
10. Քիմիական հատկություններ
Գրե՛ք հավասարումները, որոնք ցույց են տալիս քլորի փոխազդեցությունը՝
ա) նատրիումի, 2Na+Cl₂=2NaCl
բ) ջրածնի, H₂+Cl₂=2HCl
գ) երկաթի, 2Fe+Cl₂=2FeCl₃
դ) ջրի հետ։ Cl₂+H₂O⇌HCl+HClO
11. Նկարագրե՛ք քլորի, բրոմի և յոդի ֆիզիկական ֆիզիկական հատկությունները:
Քլոր- դեղնականաչ, գազ
Բրոմ- կարմրաշագանակագույն, հեղուկ
Յոդ- մուգ մոխրագույն/սև, պինդ
12. Կիրառություններ
Ներկայացրե՛ք քլորի, բրոմի, յոդի և ֆտորի առնվազն մեկ կիրառություն։ Նշե՛ք նաև, թե ինչու պետք է զգուշությամբ վերաբերվել հալոգեններին։
Քլոր- օգտագործում են ջուրը ախտահանելու համար։
Բրոմ- օգտագործում են լուսանկարչական նյութերում։
Յոդ- օգտագործում են լաբորատոր և քիմիական գործընթացներում։
Ֆտոր- դրա միացություններն օգտագործում են ատամի մածուկներում։
Հալոգեններին պետք է զգուշությամբ վերաբերվել, որովհետև դրանք կարող են թունավոր լինել և վնասել առողջությանը։
Խնդիրներ
Բրոմի (Br₂) զանգվածը 16 գ է։ Հաշվե՛ք՝
m=16
80*2=160
ա) բրոմի նյութաքանակը,
n=16/160=0.1 մոլ
բ) բրոմի մասնիկների թիվը։
N=0.1*6.02*10²³
N=6.02*10²²
Յոդի (I₂) զանգվածը 25,4 գ է։ Հաշվե՛ք՝
m=25.4
127*2=254
ա) յոդի նյութաքանակը,
n=25.4/254=0.1 մոլ
բ) յոդի մասնիկների թիվը։
N=0.1*6.02*10²³
N=6.02*10²²
Ֆտորի (F₂) զանգվածը 19 գ է։ Հաշվե՛ք՝
m=19
95*2=190
ա) ֆտորի նյութաքանակը,
n=19/190=0.1 N=0.1 մոլ
բ) ֆտորի մասնիկների թիվը։
N=0.1*6.02*10²³
N=6.02*10²²
Քլորի (Cl₂) զանգվածը 7,1 գ է։ Հաշվե՛ք՝
m=7.1
35.5*2=71
ա) քլորի նյութաքանակը,
n=7.1/71=0.1 մոլ
բ) քլորի մասնիկների թիվը։
N=0.1*6.02*10²³
N=6.02*10²²