Posted in Ձմեռային ամսագիր, Մայրենի

Նամակ Ձմեռ Պապիկին

Բարև իմ սիրելի Ձմեռ պապիկ:

Ո՞նց ես Սիրելի Ձմեռ պապիկ:

Այս տարի ես քեզանից այդքան շատ բան չեմ ուզում:

Ընդամենը երկու բան բասկետբոլնի վարդագուն գնդակ և որ մեր Հայաստանում խաղաղություն լինի:

Այս տարի այդքանը

Սիրով ոք սիրելի թոռնիկ Սոֆին:

Posted in Հաշվետվություն, Մայրենի

Հաշվետվություն մայրենի

Երգի հրապույրը

Իմ դպրոցի սիրելի միջավայրը

ՄԱՅՐԵՆԻ

Այդ ոչինչը ես եմ

Արևմտահայերենի օրեր

ՄԱՅՐԵՆԻ

ՄԱՅՐԵՆԻ

Գործնական քերականություն

Համո Սահյանի բանաստեղծությունների աշնանային բառակապակցություններ

Առաջադրանքների փաթեթ

Վիլյամ Սարոյան «Հյուսնի պատմությունը»

Բառի կազմությունը

Համո Սահյան «Կա մի թուլություն»

Վիլյամ Սարոյան «Թե ինչպես է քաղաքի ձեռնածուն հիմարացնում թագավորին, որին թվում էր իրենից խորամանկ մարդ չկա աշխարհում, և ոչ մեկը չի կարող իրեն խաբել»

ԱՆՏԱՌՈՒՄ

Գրավոր աշխատանք , Իմ Կոմիտասը, ,,Գեղեցիկ, սպիտակ ձիու ամառը,, , Վիլյամ Սարոյան «Թե ինչ կարող է պատահել, երբ գոհացնում ես անշնորհակալ մարդկանց»

Posted in Մայրենի

12 փաստ աշխարհի լեզուների մասին

  1. Աշխարհի ամենաերկար այբուբենն ունի կամբոջերենը՝ 74 տառ:
  2. Մի ժամանակ ամպերսենդ (&) նշանը անգլերենի այբուբենի տառ էր:
  3. Տակի լեզուն, որը տարածված է Ֆրանսիական Գվինեայում բաղկացած է ընդամենը 340 բառից:
  4. Բենջամին Ֆրանկլինը 18-րդ դարում անգլերեն լեզվում գտել էր drunk (արբած) բառի 200 հոմանիշ:
  5. Պապուա Նոր Գվինեայի բնակիչները խոսում են մոտ 700 լեզվով: Դա մոտավորապես աշխարհի բոլոր լեզուների 15% է:
  6. ՄԱԿ-ում ընդունված է 6 պաշտոնական լեզու՝ անգլերեն, ֆրանսերեն, արաբերեն, չինարեն, ռուսերեն և իսպաներեն:
  7. Չինարեն լեզվի «Մանդարին» անվանմամբ բարբառը աշխարհի ամենատարածված լեզուն է: Այդ լեզվով խոսում են ավելի քան 885 միլիոն մարդ: Երկրորդ տեղում իսպաներենն է՝ 332 միլիոն, երրորդը՝ անգլերեն – 322 միլիոն:
  8. Աֆրիկական մայրցամաքում ավելի քան 1000 տարբեր լեզու գոյություն ունի:
  9. Չինարենը ունի ավելի քան 40 000 հիերոգլիֆ: ,,Դժվարություն,,, ,,անհաջողություն,, հերոգլիֆը պատկերվում է նույն զույգ հերոգլիֆով ինչ ,,կին,, բառը:
  10. Հոգևորականները, իրավաբանները և բժիշկները իրենց առօրյայում օգտագործում են մոտ 15000 բառ: Որակավորված աշխատողները՝ 5000-7000 բառ, իսկ ֆերմերները՝ մոտ 1600 բառ:
  11. Վիրուս բառը լատիներենից թարգմանած նշանակում է թույն, իսկ անտոլոգիան՝ ծաղկեփունջ:
  12. Աշխարհի լեզուների մեծ մասում մայր բառը սկսում եմ «Մ» տառով:
Posted in Մայրենի

Երգի հրապույրը

Մեզանից հազարավոր տարիներ առաջ, մեզնից շատ ու շատ հեռու՝ յոթ ծովերի մյուս ափում, կար մի աշխարհ: Այնտեղ ծաղիկներ կային, չքնաղ ու բյուրազան ծաղիկներ՝ թիթեռների պես փռված ու թրթռուն՝ ժայռերի ու դաշտերի վրա, և նրանց անուշ հոտով լցվել էին այդ աշխարհի սարերն ու ձորերը: Այնտեղ աղբյուրներ կային, պայծառ ու կարկաչուն աղբյուրներ՝ մանուկների պես, որ թռչկոտում էին քարից քար՝ ծաղիկները համբուրելով: Բայց այնտեղ մադիկ չար էին ու անգութ: Մի որբ ու աղքատ մանուկ էր ապրում այդ մարդկանց մեջ. գիշերը տեղ չուներ գլուխը դնելու և հաց չուներ ուտելու: Նա մենակ էր, ինչպես մի թռչուն՝ ամայի ժայռերի մեջ: Եվ նա մեծացավ բոլորի աչքի առջև՝ անտես ու անհայտ. կերակրվում էր դաշտի բույսերով և պատսպարվում էր անձավների մեջ: Բայց, բոլոր մարդկանցից ծածուկ, իր մատներով շոշափում էր ու զննում մարդկանց սրտերը և տեսնում էր, որ քարից էին այդ սրտերը՝ քար ու ապառաժից: Ու երբ պատանի դարձավ, թողեց այդ քարսիրտ աշխարհը և ճամփա ընկավ մի ուրիշ, մի լավ աշխարհ գտնելու համար: Հասավ մի ծովափ և երբ ափի ավազների վրա շրջում էր, տեսավ ցամաքին մի շա¯տ գեղեցիկ, մի շողշողուն ձուկ՝ հոգեվարքի մեջ թալիկ-թալիկ տալիս: Պատանին գրկեց ձուկը և քնքշությամբ տարավ, բաց թողեց ծովի մեջ: Ձուկը երբ ուշքի եկավ, դարձավ-ասաց մարդու լեզվով.

— Բարի տղա, ինչ որ սիրտդ կուզե, ասա, ես կկատարեմ քո արած լավության փոխարեն:

Պատանին մի փոքր մտածելուց հետո ասաց.

— Ինձ այնպիսի մի հնար տուր, որ մարդու կրծքի տակ քարը իսկական սիրտ դարձնեմ:

— Դու սեր ես ուզում, հրաշալի տղա, շատ լավ, կտրիր ծովափի եղեգներից մեկը, սրինգ շինիր և գնա, մարդկանց մեջ երգիր: Եվ երբ տեսնես, որ նրանց աչքերը արցունքով լցվեցին, իմացիր, որ քարը սիրտ դարձավ: Այսպես խրատեց ձուկը և փաթաթվելով ալիքների հետ՝ սուզվեց ծովի խորքը: Պատանին իսկույն կտրեց եղեգնը, սրինգ շինեց և սուլեց: Այնպե՜ս քաղցր, այնպե՜ս հոգեգրավ դուրս հորդեցին հնչյունները սրնգի փողից, որ բոլոր թռչունները լուռ կեցան լսելու համար: Ապա շտապեց մարդկանց մոտ, մտավ մարդաշատ քաղաքը, կանգնեց հրապարակում և սրինգը նվագեց: Քնքուշ ու գեղեցիկ՝ ուղղակի սրտի խորքերից դուրս ցայտեցին դյութական, անուշ հնչյունները: Նա երգում էր արցունքով թրջած հացը աղքատների ու չարքաշների, ցուրտ, անտուն գիշերները մերկ տնանկների, նա երգում էր փակ դռներն ու քար սրտերը մարդկանց, անտեր, անտերունչ մենակությունը լքված որբերի: Եվ փռվեցին նրա երգերը հրապարակի վրա, մտան ամեն մի խրճիթ ու ապարանք, փշրեցին քարեղեն սրտերը: Ամեն մի սիրտ խայթվում էր իր անգթությամբ և բռնկվում էր ծովի չափ սիրով, որ ծովի պես հուզվում էր և ափերից դուրս թռչում: Եվ ամեն մի մարդ ուզում էր հրապարակ վազել, սիրով ու կարոտով գրկել մի ուրիշ անծանոթ մարդու, գրկել, համբուրել նրան և մեռնել նրա համար: Եվ ահա մարդիկ դուրս թռան տներից, վազեցին հրապարակ, շրջապատեցին պատանուն և առաջին անգամ նկատեցին, որ աղքատ է նա ու մենակ. գրկեցին ու համբուրեցին նրան և առաջին անգամ իրենց կյանքում վշտահար հեկեկացին…

Այդ օրվանից աշխարհ եկավ Երգը, ու Երգի միջոցով հալվեցին քար սրտերը, և այդ օրվանից սերը վշտի հետ անբաժան բույն դրեց մարդկանց սրտերի մեջ …

Առաջադրանքներ

  • Դուրս գրի՛ր անծանոթ բառերը և բացատրի՛ր: բյուրազան-բազմազան, հեկեկացին-արտասվել:
  • Կարդա՛ և ընդգծի՛ր երկհնչյուն պարունակող բառերը:

Առանձնացրո՛ւ համեմատությունները և բացատրի՛ր:

ժայռերի-դաշտերի-բարձր քարեր, հարթ տարախություն

պայծառ-կարկաչուն-լուսավոր, քչքչան

սարերն-ձորերը-բարձրություն, ջուր

Posted in Մայրենի

Իմ դպրոցի սիրելի միջավայրը

Ես այսօր կպատմեմ ձեզ իմ դպրոցի միջավայրի մասին: Մեր դպրոցում կա Վերնատուն նաև կան դասարաներ, մեր դպրոցում կա ամառը լողավազան: Նաև ագարակ որտեղ մեր դպրոցի ձիերն են և այլ կեդանիներ: Մեր դպրոցում կան ծառեր, խոտեր և արձաներ: Ես մեր դպրոցում կփոխեի սեղաները,որ մեկ հոգու համար լիեր: Իմ ամենասիրելի միջավայրը մեր վերնատունն է և դա ունի մեկ բացատրություն՝ այն պատրաստել է Վարպետ Պետիկը: Վարպետ Պետիկը իմ մայրիկի մեծ հորեղբայրն է: Անչափ բարի և հարազատ մարդ:

Posted in Մայրենի

18. Կարդա´ տրված բառերը և պարզի´ր

,թե ինչպե՞ս է կարդացվում ընդգծված սկզբնատառ ե-ն:

Երևան, երազ, եկեղեցի, ելակ, երգ, երկինք, երդում, եզակի, երակ:

Ե տառը կարդացվում է (յե)

119. Տրված նախադասություններում գտի´ր այն բառերըորոնց սկզբնատառ են կարդացվում է է:

Ձեր հարևանի որդին եմ:
Այդ թիմի մարզիկների՞ց ես:
Մենք լավ ընկերներ ենք:
Արդեն մեծ տղաներ եք:
Իմ բարեկամներն են:

120. Կարդա´ տրված բառերը և պարզի´րթե ինչպե՞ս են  կարդացվում ընդգծված ե տառերը:

Լեռնային, գերազանց, դերասան, բերանբաց, մեղավոր, տարեկան, ջրաներկ, Նարե, ծովեզր, տասներեք, քառասուներկու, մեներգ, համերգ, ապերջանիկ, աներևակայելի, աներևույթ:

Ե տառը կարդացվում է (է):

121. Կարդա´ տրված բառերը և պարզի´րթե ի՞նչ տառով է արտահայտվում բառասկզբի օ հնչյունը:

Օգտակար, օ թյակ, օ թևան, օ րական, օ ղակաձև, օ տար, օ րենք, օ րինակ, ով, ովքեր:

Օ հնչյունը կարդացվում է (օ)

Posted in Մայրենի

Այդ ոչինչը ես եմ

Արևելյան մի քաղաքում , ամառվա միջօրեի շոգին, փողոցում , պատի ստվերին պառկած էր ծերունի մի դերվիշ:

Ցնցոտիների մեջ դերվիշը պառկել էր մայթի լայնքին , նվաղուն աչքերը կիսափակ: Քաղաքապետ իշխանը՝ հպարտ ու վես , հագած ճոխ ու զարդարուն , գալիս էր դանդաղ քայլերով , շրջապատված շքախմբով: Փողոցում մարդիկ ոտքի էին կանգնում,կպչում պատերին և խոնարհ գլուխ տալիս անցնող քաղաքապետ իշխանին: 

Շքախմբի առաջնորդը , գավազանը թափահարելով , գոռաց դերվիշի վրա.

-Իˆնչ ես մեկնվել մայթի վրա: Չեˆս տեսնում ով է գալիս: Վե′ր կաց, անպատկա′ռ:

-Ես միայն ինձնից մեծի առաջ ոտքի կկանգնեմ,-անվրդով պատասխանում է դերվիշը:

Քաղաքապետը լսում է դերվիշի պատասխանը և հետաքրքրված մոտենում է նրան ու հարցնում.

-Միˆթե ես քեզնից մեծ մարդ չեմ:

-Իհարկե՝ ո′չ: Քեզնից բարձր դեռ շատ աստիճաններ կան: Այոˆ, թեˆ ոչ:

-Այո:

-Դու քաղաքապետ իշխան ես,գիտեմ,որ մեծանաս,իˆնչ պիտի դառնաս,-հարցնում է դերվիշը :

-Նահանգապետ,- պատասխանում է քաղաքապետը:

-Հետոˆ:

-Հետո՝ վեզիր:

-Հետոˆ:

-Փոքրարքա:

-Հետո:

-Սահմանը սա է, մեր բոլորի վրա շահը կա: Նա է ամենից մեծը:

-Ասենք թե՝ շահ դարձար,հետոˆ,- հարցնում է դերվիշը:

-Հետո ՝ ոչինչ,- պատասխանում է քաղաքապետը:

-Ահա այդ ոչինչը՝ ես եմ: Ոտքերիս տակից անցիր,գնա քո ճանապարհը,-նույն անվրդովությամբ պատասխանում է դերվիշը ու նվաղուն աչքերը գոցում….

Առաջադրանքներ

Արևելյան-արևելք- յան

քաղաքում-քաղաք-ում

փողոցում-փողոց-ում

պառկած-պառկել-ած

ծերունի-ծեր-ունի

Ցնցոտի-ցնց-ոտ-ի

լայնքին-լայն-ին

նվաղուն-նվաղ-ուն

կիսափակ-կես-ա-փակ

հագած-հագնել-ած

զարդարուն-զարդար-ուն

Փողոցում-փողոցում-ում

մարդիկ-մարդ-իկ

կանգնում-կանգնել-ում

կպչում-կպնել-չ-ում

պատերին-պատեր-ին

խոնարհ-խոնար-հ

անցնող-անցնել-ող

քաղաքապետ-քաղաք-ա-պետ

իշխանին -իշխան-ին

թափահարելով-թափ-ա-հարել

անպատկառ-ան-պատկառ

կկանգնեմ-կ-կանգնեմ

անվրդով -ան-վրդով

նվաղուն-նվաղ-ում

Posted in Մայրենի

Արևմտահայերենի օրեր

Արևմտահայերենի բառարանից օգտվելով, գրի՛ր տրված բառերի ու արտահայտությունների արևելահայերեն տարբերակները։

սովորել-ած

հոգնել-հոգնել

լուռ-լուռ

պառկել-պառկել

կուլ տալ- կլանել

լրություն-լրութիուն

օղակ-օղակ

խենթ-խելառ

մեգ-մառախուղ

փուչիկ-փուչիկ

բաժակ-բաժակ

Posted in Մայրենի

արձվածքների բառարանից օգտվելով բացատրի՛ր տրված դարձվածքները։

Հոնքերը կիտել-տխրությունից, բարկանալուց մռայլվել

թև տալ-Խրախուսել

Զգալ ինչպես ձուկը ջրում-հարմարվել

գլխին սառը ջուր լցնել-սթափվել

փեշի քարերը թափել-հանձնվել

Եթե բառերը ճիշտ առանձնացնես, շուտասելուկը կկարդա՛ս։

Սա ասի նա կանի, նա ասի սա կանի:

Բառակապակցությունները ճի՛շտ դասավորիր և կարդա՛ թաքնված ժողովրդական առածը։

Խնձոր պոկելիս, միտքդ բեր, ամեն անգամ, ծառ տնկողին։

Ամեն անգամ խնձոր պոկելիս միտքդ բեր ծառ տնկողին:

Կարդա՛ և գուշակի՛ր հանելուկի պատասխանը։

Հսկայական փռում թխած
Մի գաթա կա սիրուն, գլոր,
Թխողն ինչքան ծայրից պոկում,
Նորից է նա դառնում կլոր:

Պատ՝. լուսին

Հոմանիշների բառարանից օգտվելով գտի՛ր տրված բառերի հոմանիշները։

Շտապ-արագ, անհապաղ

գողտրիկ-գեղեցիկ, քնքուշ

առատ-շատ, լի

ջինջ-մաքուր, զուլալ

աննման-սքանչելի, չքնքղ

պերճ-շքեղ, ճոխ

Տրված բառերի դիմաց ինչպիսի՞ հարցին պատասխանող բառեր գրիր և բառակապակցություններ ստացիր։

ճանապարհ-հարթ, Հարթ ճանապարհ

պարտեզ-ծաղկազարդ, Ծաղկազարդ պարտեզ

աքլոր-հպարտ, Հպարտ աքլոր

ջուր-զուլալ, Զուլալ ջուր

գետ-վարար, Վարար գետ

աշուն-գույնզգուն, Գույնզգուն աշուն

եղանակ-ցուրդ, Ցուրտ եղանակ

Գտի՛ր և առանձնացրո՛ւ բառերում թաքնված արմատները։

Գեղեցկատես-գեղեցիկ-տես

գունապնակ-գույն-պնակ

մտասույզ-միտ-սույզ

մրգահյութ-միրգ-հյութ

ժպտերես-ժպիտ-երես

փշածածկ-փուշ-ծածկ

Տրված արմատները միացնելով բարդ բառեր կազմի՛ր։

վարդ+ գույն=վարդագույն

ժպիտ դեմք=ժպտադեմ

քաղցր + համ=քաղցրահամ

կես + օր=կեսօր

մեծ+հասակ=մեծահասակ

բարձր +ձայն=բարձրաձայն

Posted in Մայրենի

Տրված բառերի նախածանցները ներկի՛ր կարմիրով։

Անխոս, համակարծիք

Անգետ համարժեք

Չհավան հակադարձ

Չկամ հակադիր

Տհաս ընդհանուր

Տգեղ ընդդեմ

Դժգոհ տարատեսակ

Դժբախտ տարօրինակ

Տրված բառերում վերջածանցներն ընդգծի՛ր։

Ա Խմորեղեն, երջանկություն, գազանանոց, թզենի, ննջարան, գիրք, մանկիկ, հագուստ, թփուտ, ժողովուրդ, որսորդ։

Բ դպրոցական, տնային, բրդոտ, ցանկալի, նկարչուհի, արծաթյա, ոսկե, շարժուն, կրակոտ։

Սյունակներով առանձնացրո՛ւ Ա և Բ խմբի բառաշարքերը։ Յուրաքանչյուր սյունակի տակ գրի՛ր բառերին տրվող հարցը։ Ի՞նչ դիտարկում արեցիր։

Տրված ածանցների գործածությամբ բառեր կազմի՛ր։

Վերելակ, տարական, տակ, չամ, փոխնակ, մակույք, գեղեցկություն, արեստանոց, ամանեղեն, բալենի, բուժարան։

Տրված բառերում ածանցներն ընդգծի՛ր։

Դժգոհություն, անկախություն, համակարծություն, տար